Sexting, sextortion & shaming

  • Dit onderwerp bevat 91 reacties, 4 deelnemers, en is laatst geüpdatet op 22/04/2022 om 21:43 door Luka.
10 berichten aan het bekijken - 71 tot 80 (van in totaal 92)
  • Auteur
    Reacties
  • #253111
    Luka
    Moderator

    Wraakporno komt veel vaker voor dan we denken: “Dit is digitaal seksueel geweld, kan ernstige gevolgen hebben”

    Volgens recent onderzoek komt wraakporno veel vaker voor dan we denken. Dat zegt Liesbet Stevens van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen. De afgelopen dagen deden naaktbeelden de ronde van verschillende BV’s. Ongeveer 15 procent van de vrouwen en 3 procent van de mannen in ons land zouden al eens onder druk zijn gezet om naaktfoto’s door te sturen.

    Sinds twee maanden kunnen slachtoffers van wraakporno terecht bij Het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen. “In de laatste twee maanden hebben we al 20 dossiers moeten openen voor mensen van wie intieme beelden zonder toestemming verspreid werden”, zegt Liesbet Stevens. Dat is relatief veel aangezien de begeleiding van slachtoffers van wraakporno een nieuwe bevoegdheid is van het instituut en het dan vaak even duurt vooraleer mensen hun weg vinden.

    Dat is een heel moeilijke boodschap die wij soms aan slachtoffers moeten brengen

    Liesbet Stevens, Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen

    Volgens een recent onderzoek van het instituut komt het verspreiden van wraakporno veel vaker voor dan mensen zich realiseren. Van de 15 procent vrouwen en 3 procent mannen die al onder druk werden gezet om naaktfoto’s door te sturen, zou respectievelijk al 15 en 7 procent hebben meegemaakt dat die beelden zonder toestemming werden verspreid.

    Ten slotte heeft 1 procent vrouwen en 1 procent mannen al meegemaakt dat die beelden online werden gezet.

    Ernstige gevolgen
    “Uit allerlei onderzoek blijkt dat dit heel ernstige gevolgen kan hebben voor slachtoffers”, zegt Stevens. “Dit is écht een vorm van digitaal seksueel geweld.”

    Slachtoffers hebben daarnaast maar een aantal uur de tijd om ervoor te zorgen dat zo’n beelden ooit nog definitief van het internet kunnen worden verwijderd. “Dat is een heel moeilijke boodschap die wij soms aan slachtoffers moeten brengen.”

    Procedures om terug te vechten
    Gelukkig zijn er allerlei procedures en manieren om terug te vechten tegen de verspreiding van wraakporno vertelt Stevens. Instanties zoals Facebook, Google en Twitter hebben hier bijvoorbeeld procedures voor.

    Het is daarbij heel belangrijk dat slachtoffers zo snel mogelijk actie ondernemen. Daarom heeft het instituut een handleiding gemaakt met alle manieren om websites te verwittigen.

    Nu kunnen we het licht werpen op preventie

    Heidi De Pauw, Child Focus

    Slachtoffers kunnen ook het instituut zelf contacteren. Zij zorgen voor juridische begeleiding. Daarnaast verwijzen zij slachtoffers zo goed mogelijk door naar instanties die hen ook psychologische ondersteuning kunnen bieden.

    Child Focus
    Naar aanleiding van de verspreiding van naaktbeelden van enkele BV’s, onder wie Peter Van de Veire en Stan Van Samang, reageerde Child Focus dat het tevreden is dat de problematiek rond wraakporno in de aandacht komt. “Kinderen en jongeren, maar ook volwassenen, beseffen nu dat het iedereen kan overkomen”, zegt Heidi De Pauw van Child Focus. “Nu kunnen we het licht werpen op preventie. Hoe kunnen we dit voorkomen?”
    Een op vijf jongeren is al slachtoffer geweest van wraakporno. Er zijn elke dag meldingen van kinderen en jongeren die getroffen worden door de problematiek.

    Bron +filmpje en geluid: VRT.be >>

    #253724
    Luka
    Moderator

    PUBLIEK GEHEIM WRAAKPORNO
    Hoe slachtoffers zich teweer kunnen stellen tegen wraakporno

    Wie ongewenst figureert in seksfilmpjes op internet hoeft niet bij de pakken neer te zitten. Bedrijven en hulpverleners kunnen helpen de strijd aan te binden tegen wraakporno.

    Je bent online te schande gemaakt. Wraakporno heeft haar verwoestende psychologische werk verricht en je hele hebben en houden ligt op straat. Dat betekent niet dat je uit schaamte de rest van je leven achter de lamellen moet slijten. Er is leven na de sociale dood. Er zijn bedrijven en organisaties die helpen onwelgevallige content als gehackte seksfilmpjes en foto’s te verwijderen.

    Vraag maar aan Patricia Paay. Nadat ze in 2017 met een seksvideo aan de digitale schandpaal was genageld, zocht ze haar toevlucht tot White Canvas, een bedrijf in Amsterdam dat is gespecialiseerd in onlinereputatiemanagement. Het beweert dat het je internet-eer smetvrij maakt door je publieke persoonlijke narigheid te laten verdwijnen. Verhalen die je bedrijf in een kwaad daglicht stellen, ongelukkige uitspraken in het openbaar, geruchten over buitenechtelijke affaires en ja, ook die seksfilmpjes die ­alleen voor eigen gebruik waren bedoeld.

    Zo is hier een nog betrekkelijk jonge bedrijfstak geboren. Trollen, hackers, nietsontziende filmpjesdelers en plaatjespushers hebben klandizie gekweekt voor bedrijven als White Canvas, dat al ruim tien jaar bestaat. Internationaal helpt een waaier van ondernemingen met het wegwerken van onwelgevallige beelden op internet. In Nederland doet een handvol bedrijven de virtuele vuile was. Behalve White Canvas bijvoorbeeld het in Ermelo gevestigde Leakserv of MediaMaze in Amsterdam.

    Marco Juffermans, eigenaar van White Canvas, noemt zijn bedrijf een ‘bedrijf voor de toekomst’. Want wraakporno, breed gedefinieerd als ‘online seksueel getinte afbeeldingen die schadelijk kunnen zijn voor de persoon in die afbeeldingen of zijn/haar imago’ is een blijvertje. De wet die wraakporno strafbaar stelt, verandert daar weinig aan, volgens Arda Gerkens, SP-Eerste Kamerlid en directeur van de stichting Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM).

    Natuurlijk, slachtoffers kunnen sinds 1 januari naar de rechter stappen. Gerkens: ‘Maar als er niet duidelijk sprake is van zwaardere strafbare feiten als kindermisbruik, afpersing of dwang krijgen die zaken een lage prioriteit.’ De politie erkent dat. Daarbij is een advocaat is duur en een rechtszaak tijdrovend. En in afwachting van de behandeling van de zaak verspreidt het materiaal zich als een olievlek over internet.

    Er valt niet te achterhalen hoeveel aangiften van wraakporno zijn gedaan. Volgens een politiewoordvoerder omdat het Openbaar Ministerie een wraakpornozaak anders kan omschrijven als ook sprake is van zwaardere strafbare feiten, en omdat er voor wraakporno nog geen code in het politiesysteem bestaat. Later dit jaar volgt bij justitie een evaluatie.

    Om toch een indruk te geven: het aantal gedupeerden dat wegens onlineverspreiding van seksueel getint materiaal aanklopte bij helpwanted.nl is in korte tijd meer dan verdubbeld. Helpwanted is de site van EOKM die jongeren tot 26 jaar bijstaat met advies over online seksueel misbruik. Gerkens: ‘Sinds onze oprichting vorig jaar september klopten er zo’n vierhonderd gedupeerden bij ons aan, en in de eerste drie coronamaanden al tussen de acht- en negenhonderd.’

    Dat is een ferm potentieel aan klanten voor een commercieel bedrijf. White Canvas zegt dat in hun achthonderd namen tellende klantenbestand de verhouding particulieren en bedrijven fiftyfifty is. Vierhonderd particulieren dus. Niet allemaal slachtoffer van wraakporno, wel allemaal klanten die minstens een halfjaar lang 60 euro per maand over hebben voor de belofte van een blakend imago in de cloud. Volgens Juffermans duurt het gemiddeld zes à acht maanden voordat een onlinespeurtocht naar het gewraakte materiaal geen hits meer oplevert.

    Om dat resultaat te bereiken doorzoeken computers van de virtuele schoonmaakbedrijven 24 uur per dag het internet, aangestuurd door bijvoorbeeld de naam van de gedupeerde of een geleverd plaatje dat met behulp van de zoekmethode reverse image search op internet kan worden opgespoord.

    Zowel White Canvas als Leakserv schrijft websitebeheerders aan. In de meeste gevallen gaat het om grote porno­sites en sociale media. In wat heet goed overleg, en geruggesteund door lichte juridische dreiging, werken die mee aan verwijdering van het betrokken materiaal. Vervolgens moeten ook nog de resultaten in zoekmachines worden aangepast, plaatje of filmpje en zoekterm ontkoppeld en dode links verwijderd.

    Als een sitebeheerder niet wil meewerken, kan volgens Juffermans negatieve content in plaats van onzichtbaar zo goed als onvindbaar worden gemaakt. Hij beweert technologie in huis te hebben waarmee negatieve content ver kan worden weggedrukt in de Google-lijsten.

    Het gaat ook weleens minder soepeltjes. Steenland van Leakserv: ‘Lastige jongens met websites die draaien op illegale software zijn moeilijker te overtuigen.’ Dat laatste is een eufemisme. Steenland heeft net nog een mailtje gestuurd naar zo’n cowboy met een vriendelijk verzoek tot verwijdering. De reactie: ‘Ga je moeder in d’r kont neuken!’

    ‘Tja, dat is de toon in die kringen. Je krijgt te maken met internetvrijbuiters die zich onaantastbaar wanen, omdat ze weten dat juridische stappen tijd en geld kosten. Het eerste kunnen slachtoffers van wraakporno zich niet veroorloven en het tweede hebben ze vaak niet.’

    Als stok achter de deur zijn er nog de adverteerders, die de achilleshiel van elke internetentrepreneur met gratis content kunnen raken. ‘We schrijven ze aan om ze in te lichten over het materiaal dat hun gastheer in huis heeft. Als ze zich terugtrekken, voelen die sites dat meteen in hun portemonnee. Meestal is dat voldoende om ze uiteindelijk bakzeil te laten halen.’

    En zoals het plaatsen van gratis porno lucratief is, zo kleeft er ook een businessmodel aan het verwijderen daarvan. De verzekering heeft de bedrijfswaarde van White Canvas op tussen de 7 en 8 miljoen euro geschat. Juffermans heeft een toekomstvisioen waarin mensen een maandelijks bedrag betalen om zich te vrijwaren van opduikend compromitterend materiaal; wraakporno­preventie als de verzekering van de 21ste eeuw.

    Dat is nog niet aan de orde. Er zijn andere instanties die armlastige slachtoffers gratis de helpende hand reiken. Zoals het eerder genoemde helpwanted.nl, dat hulp biedt bij het stapsgewijs verzoeken tot het verwijderen van seksueel beeldmateriaal. De site heeft voorbeeldmails naar websitebeheerders en formulieren voor verwijdering van persoonlijke informatie op zoekmachines.

    Gerkens van EOKM schat dat 90 procent van de gewraakte plaatjes en filmpjes op verzoek verdwijnt. Ze moet er meteen bij zeggen dat ‘niemand, noch wij, noch een commercieel bedrijf, de garantie kan geven dat die plaatjes voorgoed verdwijnen’.

    Want ja, al is een filmpje verwijderd, het kan zich nog steeds schuilhouden in de luwte van het internet, ver van sociale media en populaire pornosites, om later zijn weg naar de voorgrond terug te vinden. Trouwens, iedereen die het filmpje in zijn smartphone heeft, kan het zo wéér uploaden. En lang niet alle internetwasserettes wassen brandschoon, is te zien wanneer men simpelweg de naam googelt van een bekend slachtoffer in combinatie met een bekende pornosite.

    Bestuurslid Willem van Lynden van de stichting Stop Online Shaming (SOS), noemt het bestrijden van wraakporno op individueel niveau dweilen met de kraan open. Alleen effectief als je er continu mee bezig bent. Hij spant zich met zijn eigen bedrijf MediaMaze nog wel in voor particulieren, met juridische verzoeken aan pornowebsites, hostingpartijen en zoekmachines, omdat er op dit moment simpelweg geen andere, ­betere methode is.

    Dat gaat misschien veranderen. In samenwerking met helpwanted.nl heeft SOS een zaak aangespannen tegen de Nederlandse website vagina.nl. Daarop zijn volgens Van Lynden filmpjes te zien waarvan onzeker is of de getoonde personen wel toestemming hebben gegeven voor verspreiding. En dat moet, op grond van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) die sinds 2018 in de Europese Unie geldt. ‘Websites als vagina.nl gaan uit van impliciete toestemming en hebben vaak geen idee wie of wat er allemaal te zien is. Als SOS strijden we met de Europese verordening in de hand voor een verplichte geregistreerde toestemming van de mensen in die filmpjes.’

    In plaats van te reageren – symptoombestrijding – bepleit Van Lynden preventie. Hij wil het collectieve belang behartigen en hoopt dat als SOS de zaak tegen vagina.nl wint ‘andere sites wel zich twee keer zullen denken voordat ze van alles online gooien’.

    MAGDA, MOEDER VAN EEN SLACHTOFFER, VERTELT HOE DOOR EEN FILMPJE HUN LEVEN IN EEN HEL VERANDERDE
    Magda schreef twee jaar geleden een mail naar Pornhub. Woedend was ze. Wisten ze dat ze zich schuldig maakten aan het verspreiden van kinderporno? Dat haar dochter Michelle nog maar 14 was en nu al een rol speelde in een filmpje op hun pornosite?

    Het bleef stil aan de andere kant. Pas na de tweede mail, met de dreiging van juridische stappen, gaf Pornhub antwoord. Het filmpje werd verwijderd. ‘Maar dan ben je er nog lang niet’, vertelt de 45-jarige moeder van Michelle in een e-mail­interview.

    ‘Het leek even beter te gaan met ­Michelle en toen dook het filmpje weer op. De ellende begon van voren af aan. Het schelden, het uitlachen, de woede, de frustratie, de schaamte.’

    Dat terwijl de aanleiding van een grote trivialiteit was. Een uit de hand gelopen geval sexting. Verliefd Limburgs schoolmeisje geeft, in een spelletje van wederzijdse uitdaging, iets van zichzelf bloot aan wat minder verliefde schooljongen. En in de 21ste eeuw wordt nu eenmaal alle bewijs van jeugdige onbezonnenheid vastgelegd. Via Snapchat verstuurde Michelle haar filmpje naar haar ‘bewonderaar’. Wat begon als iets wat tussen twee mensen had moeten blijven, werd aan de wereld getoond.

    Magda weet tot op de dag van vandaag niet wat er op het filmpje staat. ‘Alleen dat ze herkenbaar is. Mijn dochter wilde pertinent niet dat ik het filmpje zag. Ik denk: hoe erg kan het zijn? Maar zij schaamt zich. Dat maakt het pijnlijk. Ik respecteer haar keuzen en wil haar vertrouwen niet beschamen.’

    Dat gold niet voor het vriendje. Die maakte nog wat screenshots en deelde de video en foto’s met twee andere jongens. Op hun beurt deelden die het weer met vier anderen, enzovoort, enzovoort. ‘Binnen een dag had de hele school het, konden de mensen in onze woonplaats het zien en via Pornhub heel Nederland.’

    De digitale schandpaal deed zijn werk. Sociale uitsluiting was het gevolg. Michelle ging doodongelukkig in schoolpleinquarantaine. Haar vriendinnen lieten haar meteen vallen. ‘Ze kreeg berichtjes dat ze er maar een einde aan moest maken en ontving op één dag 123 dubieuze vriendschapsverzoeken op Instagram.’

    Magda, die in haar eentje vocht om te voorkomen dat de wereld haar zag als gratis voer voor voyeurs, beschrijft haar strijd als ‘vechten tegen windmolens’. Nadat het filmpje was verwijderd van Pornhub dook het wéér op Snapchat op. En weer. En weer.

    ‘Elke keer meldde mijn dochter het als een zogenaamde vriend het daar had gedeeld. En elke keer werd het verwijderd. Maar er kwam geen eind aan. Omdat het op zo veel mobieltjes staat, kan het oneindig vaak worden geüpload.’

    De politie dan? Die nam, toegegeven, de zaak direct serieus op. De eerste videoverspreider werd ontboden op het politiebureau, evenals de jongens die dat daarna hadden gedaan.

    Magda: ‘Maar hij ontkende en bleef dat doen. Mijn dochter wilde praten. Hij wilde niet. Uiteindelijk heeft de rechtbank de zaak geseponeerd. Gebrek aan bewijs. Het stond niet meer op zijn mobieltje. Hij had vlak na het voorval een nieuwe gekocht.’

    Magda’s dochter heeft er een posttraumatische stressstoornis aan over gehouden. Ze kreeg woedeaanvallen, schaamde zich omdat vrienden niet met haar gezien wilden worden en had het gevoel niets waard te zijn. Om iets van de pijn te verdoven ging ze blowen. Ze moest in therapie.

    Maar ook als moeder blijf je niet gespaard. Magda: ‘Ik heb lang gezeten met de frustratie dat ik mijn kind niet kon beschermen tegen een onzichtbare vijand. Ik heb twee jaar geleden wel informatie van helpwanted.nl ­ingewonnen, maar heb alles, hoe onbeholpen ook, in mijn eentje gedaan. Ik wist niet waar je als ouder naartoe kon of wat je moest doen als het leed al was geleden.’

    Een van de weinig positieve kanten van het drama was dat de school het onderwerp oppikte. Op verzoek van Michelles moeder werd in de lessen aandacht besteed aan het fenomeen sexting. Magda: ‘In alle klassen werd meegedeeld dat wie het filmpje op zijn telefoon had staan strafbaar was wegens bezit van kinderporno. Mijn dochter heeft op eigen verzoek een gesprek gehad met twee jongens die het filmpje hadden verspreid. En ze kreeg een docent als vertrouwenspersoon bij wie ze altijd terechtkon.’

    Hoe gehavend ook, het slachtoffer heeft zich nooit gewonnen gegeven. ‘Met iedereen die haar scheef aankeek, ging Michelle de discussie aan, ze kwam voor zichzelf op. Ze maakte het zichzelf daardoor ook moeilijk. Want kinderen bleven haar uitdagen en kregen haar op de kast.’

    Het gaat beter met Michelle. ‘Al zit ze nog in een wankel evenwicht. Ze begint aan vervolgonderwijs maar is bang dat medestudenten haar zullen herkennen of van het filmpje afweten.’ De angst en schaamte verdwijnen nooit helemaal. Voor dit alles had Magda geen idee in wat voor hel je terechtkomt als dit je overkomt. Ze weet nog dat Michelle het nieuws kwam vertellen. ‘Begon ze met: ‘Er is iets heel ergs gebeurd.’ Als ouder vraag je dan: ‘Ben je zwanger? Heb je iets gestolen? Heb je iemand vermoord?’ En als die vragen met nee worden beantwoord, denk je: zo erg zal het dan niet zijn.’

    Dat was het dus wel. En dan krijgt het slachtoffer vaak genoeg ook nog de schuld, terwijl de dader stilletjes uit beeld verdwijnt. Vaak wordt volgens Michelle geredeneerd dat het haar eigen schuld is, dat ze het maar niet had moeten versturen. ‘En hij dan? Híj had het niet hoeven delen maar dat deed hij dus wel. Hoe zit het daar dan mee?’

    De namen van de betrokkenen in het interview zijn gefingeerd

    OOK JONGENS SLACHTOFFER
    Dat jongens bij uitzondering het slachtoffer zouden zijn van wraakporno is een misvatting. Volgens Arda Gerkens van het EOKM (Expertisebureau Online Kindermisbruik) worden zij net zo vaak geconfronteerd met het verspreiden van hun persoonlijke (seks)foto’s of -filmpjes als meisjes. Gerkens: ‘Alleen verschilt de manier waarop die beelden worden gebruikt. Meisjes worden ermee afgeperst voor meer plaatjes, bij jongens gebeurt dat voor geld.’

    In de serie Publiek Geheim verschenen eerder interviews over onder meer datingapps, gaycruisingsites, nieuwe seksuele vrijheid, fetisjisme, sexting, transgenderisme, partnerruil, internetporno en online prostitutie.

    PUBLIEK GEHEIM
    Eind 2018 begon V een serie interviews getiteld Publiek Geheim, waarin lezers in alle openhartigheid vertelden over de manier waarop internet hun kijk op seks en hun seksleven veranderde. Door het brede aanbod aan informatie, opvattingen, persoonlijke verhalen en beeldmateriaal gecombineerd met anonimiteit van de solitaire websurfer leerden we met zijn allen veel meer over seks dan we doorgaans in het dagelijkse leven te weten komen. Vanaf vandaag continueren we de serie met naast de interviews ook achtergrondverhalen.

    ONLINE SEKSUALITEIT
    Internet beïnvloedt op meerdere manieren het seksuele gedrag van jongeren. Uit onderzoek van Kenniscentrum Seksualiteit Rutgers uit 2017 bleek dat de gemiddelde leeftijd voor ‘de eerste keer’ in de periode 2012 -2017 omhoog is gegaan. Die is nu 18,0 jaar geworden tegenover de stabiele 16,6 jaar van de jaren daarvoor. Maar eerder dan online porno zijn, volgens Rutgers, social media hiervoor een verklaring. Die zorgen ervoor dat de drempel voor virtueel flirtgedrag wordt verlaagd, terwijl de drempel om daadwerkelijk op iemand af te stappen juist wordt verhoogd.

    Bron: de Volkskrant >>

    #256644
    Mark
    Moderator

    ZO PRAAT JE MET JE KIND OVER ONLINE SHAMING: ‘WEES OPEN, OORDEEL NIET’

    Een dertienjarig meisje uit Amsterdam maakte 13 januari een einde aan haar leven nadat expliciete foto’s van haar online verspreid werden. Online shaming komt helaas nog vaak voor: hoe ga je daarmee om als ouder?

    Nikki Lee Janssen (30) is voorlichtingscoördinator bij HelpWanted.nl, een platform dat advies biedt bij online seksueel misbruik.

    AFPERSING
    In 2018 sprak LINDA.nl met Janssen over haar eigen ervaringen met sextortion. Zij werd afgeperst nadat een hacker toegang kreeg tot haar Dropbox, waar pikante beelden in stonden. Van een onbekende afzender kreeg ze dreigementen: als ze niet zou betalen, zou een video van haar in lingerie gepubliceerd worden. Dat gebeurde: haar video verscheen online en werd binnen een dag meer dan een miljoen keer bekeken.

    De hacker bleek een ervaren cybercrimineel en zat een celstraf van tweeënhalf jaar uit, wegens afpersing en het oplichten van o.a. postorderbedrijven. Janssen: “Ik was enorm blij dat hij werd gevonden. Daardoor waren de andere Dropbox-beelden veilig en bleef het bij die ene video. Het was de heftigste ervaring van mijn leven, maar ik ben blij dat ik nu anderen kan helpen met mijn ervaringen. Het is hard nodig om hier aandacht aan te blijven besteden, dat blijkt maar weer als je leest over dat dertienjarige meisje.”

    ONLINE SHAMING
    Als coördinator houdt Janssen zich vooral bezig met voorlichting op scholen en aan professionals. Ze spreekt veel slachtoffers en begeleidt families bij het verwerken van online shaming en misbruik. Die ondersteuning is essentieel, vindt ze: “Ouders denken nog te vaak dat ze problemen met hun kinderen zelf op moeten lossen, maar daar sta je nooit alleen in. Er is zoveel expertise waar je gebruik van kunt maken, dus zoek dat op. Het kan heel fijn zijn om te praten met iemand die snapt waar jij als (ouder van een) slachtoffer doorheen gaat.”

    Volgens Janssen is er op maatschappijniveau nog wel wat ruimte voor verbetering op het gebied van online shaming. “Het is goed dat er steeds meer bewustwording over is, maar de reactie van veel mensen is nog steeds ‘had je maar niet zulke foto’s moeten maken’. Van die ‘eigen schuld, dikke bult’-houding moeten we écht af.” Daarin ligt ook een rol voor scholen, aldus Janssen. “Docenten moeten met seksuele voorlichting beter gaan inspelen op de online wereld. Het is anno 2021 meer dan ‘wat is sex’ en een condoom om een banaan rollen. Jongeren en kinderen experimenteren met alles, helemáál op online gebied.”

    ADVIES
    Een groot deel van die bewustwording vindt volgens Janssen ook thuis plaats. Ouders vragen steevast of hun oogappeltjes nog iets hebben meegemaakt op school, maar laten de digitale wereld nog te vaak links liggen. “Riskant, juist als ze een eigen telefoon hebben. We gaan er te makkelijk vanuit dat ze daarop alleen contact hebben met mensen die ze uit het echte leven kennen. Wees je bewust van de risico’s die apps als TikTok met zich meebrengen.”

    Janssen adviseert om regelmatig naar het social media-gebruik van je kind te vragen, juist als alles goed gaat. “Hebben ze nog een grappige meme gezien, of zijn ze juist wat raars tegengekomen? Zo wennen ze aan jouw interesse in dat grote gedeelte van hun leefwereld. Dat kan het voor een kind makkelijker maken om naar je toe te komen als er wél iets mis is.”

    OPENHEID
    Het belangrijkste, in zowel voorlichting over als nazorg bij online shaming, is openheid. Janssen: “Praat open en oordeel niet. Wees daarin ook bewust van je eigen gedrag. Hoe reageerde jij bijvoorbeeld op het nieuws rondom de video van Fred van Leer? Als je tegen je kind zegt ‘jij doet dat gelukkig niet’, zet je al de verkeerde toon. Je plaatst mensen in een hokje. Dat is geen goede basis voor een gesprek.”

    Praten over sex is iets dat veel ouders moeilijk vinden, maar Janssen adviseert om daar toch even doorheen te bijten. “Onze kinderen leren hier op een andere manier over dan wij vroeger, maar dan kun je het er nog wél over hebben. Bied hen een veilige omgeving waarin ze met je kunnen praten over sex, en laat weten dat je er altijd bent om eventuele narigheden samen op te lossen.”

    Bron: linda.nl

    #257058
    mara
    Lid LSG

    Jantine was 16 toen haar naaktfoto’s online verschenen. Nu confronteert ze de daders

    16 was Jantine Jongebloed toen naaktfoto’s van haar de hele school door gingen en zelfs op GeenStijl belandden. Zeventien jaar later gaat ze op onderzoek uit en zoekt ze contact met de betrokkenen. Wie besloot haar foto’s te openbaren? En wat was haar eigen rol in dit verhaal?

    Op mijn 16de hingen er naaktfoto’s van mij in de aula. Het is op zomaar een dinsdag tijdens de zomer van 2020 als ik in een WhatsAppgesprek met oud-klasgenoot Marjolein – via een omweg langs okselhaar, saucijzenbroodjes en leraren op wie we verliefd waren – word herinnerd aan dit middelbareschooldebacle. Ik bedoel niet herinnerd als in dat ik het was vergeten, of had verdrongen, maar ik denk er bijna nooit meer aan. Het is gaan voelen als een verhaal van iemand anders, niet een waarin ik zelf de hoofdrol vertolk.

    Ik herinner me de website met daarop de foto’s die ik voor een ex-vriendje had gemaakt. Ik herinner me het verzonnen interview waarin staat dat ik sinds kort geniet van sperma slikken. Ik herinner me het artikel op GeenStijl en de ongevraagde commentaren op mijn borsten, hoofd en dijen. Ik herinner me Sylvie – zoveel grofgebekter dan ikzelf, en ogenschijnlijk zoveel zelfverzekerder – die de foto’s printte om in de klas uit te delen. En wat ik me vooral herinner: de keuze om het klein te houden, handelend naar mijn moeders lievelingsfilosofie: alles wat je aandacht geeft, groeit.

    Marjolein, uit havo 5, stuurt me op WhatsApp een foto van een dagboekpagina waarin ze beschreef hoe zij het toen ervoer – in het Engels zodat haar broertje niet kon meelezen. ‘February 6, 2004. Tuesday evening Sven gave me this link and said Jantine was on it, Naked. With a capital N. She was. Rotten things followed, for which I will always blame myself. People talked about her a lot. I joined them, betrayed her without knowing the real story. The pictures, they’re not my business. I thought, in a horrible way, it should be.’

    Marjolein biecht zeventien jaar later schoorvoetend aan me op dat zij direct na het bekijken van mijn foto’s de link doorstuurde naar een volgende klasgenoot. Het delen van haar dagboek is een kleine knieval; ik krijg een inkijkje in haar, in ruil voor haar inkijkje in mij.

    Ik vertelde de afgelopen jaren weleens over die foto’s en GeenStijl aan nieuwe vrienden. Zo van: o ja, dat heb ik ook nog meegemaakt. Als ik slachtoffers van online seksueel misbruik op tv of in de krant voorbij zie komen, met hun tranen en hun trauma’s, dan spiegel ik me niet aan hen, maar aan degene die de vragen stelt. De ánder interviewen, dat is als journalist mijn rol geworden. Pas na het WhatsAppgesprek begin ik vragen aan mezelf te stellen. Heb ik me nou eigenlijk geschaamd, of niet? Ben ik ooit wel boos geweest? Wat was míjn rol in dit verhaal? En wie besloot mijn foto’s nou te openbaren? Wat is het verhaal dat ik mezelf al die jaren heb verteld, en klopt dat wel?

    In 2004 ben ik een 16-jarige, introverte maar uitgesproken puber uit de Achterhoek met een basisschooldocent als moeder, een IT’er als vader en een eigen computer op haar kamer. Mijn klasgenoten en ik hebben een profiel op CU2 (‘het leukste online smoelenboek’) en ik onderhoud na schooltijd contact met mijn vriendje en vriendinnen via e-mail, MSN en IRC, een chatbox met openbare kanalen. Sms-bundels raken in die tijd nog op en de huistelefoon staat paraat voor urenlang gezwets. Ik ben actief op het forum van scholieren.com, waar op dat moment zo’n tweehonderd jongeren uit heel Nederland dagelijks lief, leed en onzin delen. WhatsApp, Facebook en zelfs Hyves bestaan nog niet.

    Mijn 17-jarige vriendje David woont in de Randstad en ken ik van het forum. Net als Maarten, mijn verkering van het jaar daarvoor. Voor hem begin ik op mijn 15de met het maken van naaktfoto’s met de zelfontspannerfunctie van de digitale Canon van mijn vader. Maarten daagt me uit, stuurt een foto van zijn billen, en ik twijfel niet om erin mee te gaan. Seks is naast Harry Potter mijn grootste interesse, en het uitwisselen van naaktfoto’s via e-mail en MSN is een belangrijk onderdeel van het voorspel, een overbrugging tot het volgende weerzien. Op school ben ik onzeker over mijn dijen die niet in de strakke spijkerbroeken van mijn schoolvriendinnen passen, maar in mijn slaapkamer met hemelbed en lavalamp ken ik geen schaamte of verlegenheid. Seks is mijn vrijplaats, en mijn verlangens en mijn lijf ontdekken wordt een spel dat ik graag speel.

    Op het scholierenforum, waar jongens en meisjes elkaars advies vragen over schaamhaar, masturbatie en piemellengte, bestaan vanaf eind 2003 de zogeheten gewaagde fototopics: een plek waar tieners hun pikante halfblote selfies delen en elkaar vervolgens complimenteren. Een puberaal en onnozel spel waarbij de grenzen van de anonimiteit en verleiding worden opgezocht. De topicreeksen zijn niet onomstreden: volwassen moderatoren bediscussiëren af en toe of er niet moet worden ingegrepen, maar de conclusie is lange tijd dat de minderjarigen niet tegen hun naïeve zelf in bescherming hoeven te worden genomen.

    Het Gevaarlijke Internet
    Ik deel ook weleens een foto in ondergoed, net als mijn vriendje, en ervaar het forum als een veilige haven voor een groepje leeftijdsgenoten wier naam ik ken. Maar natuurlijk is het ook een openbare plek op het Gevaarlijke Internet, waar wordt meegelezen door types met kwaad in de zin. Hoewel niemand ooit vulva’s en piemels op het forum uploadt in die jaren, weten lurkers met verkeerde bedoelingen maar al te goed op welke computers ze moeten inbreken om daar het volledige naakt vanaf te halen.

    En zo gebeurt het dat in februari 2004 de derde editie van ‘de forumkrant’ verschijnt, een website vormgegeven als een roddelblaadje, van anonieme makers. Een meisje uit mijn klas, ook forumlid, attendeert me erop op MSN. Vijf pagina’s zijn aan mij gewijd: een nep-interview over mijn ontmaagding, een verzonnen quote waarin ik zeg dat het me niet uitmaakt dat mijn beelden zijn gestolen, en meerdere herkenbare foto’s. Twee daarvan zijn half bedekt en van het forum afgevist, de andere verstuurde ik op mijn 15de per mail in vertrouwen naar mijn toenmalige vriendje Maarten. Foto’s waar ik in volle glorie op sta, met gezicht, tepels en vulva. De volgende ochtend prijkt mijn lijf op de homepage van GeenStijl.

    Een paar dagen later heeft het nieuws ook mijn middelbare school bereikt. Iemand heeft een groepsmail met een linkje naar de forumkrant de deur uit gedaan, honderden leerlingen hebben in de cc gestaan. Een klasgenoot licht me in op MSN. Ik vergeet haar naar de afzender te vragen. In bevroren staat ga ik die avond slapen. De volgende ochtend bel ik radeloos met David. Mijn vriendje zegt dat ik me niet hoef te schamen. Je bent mooi, je kunt dit, het komt goed. Hij coacht me aan de telefoon mijn bed uit, mijn fiets op. Schouders eronder, het is zo voorbij. Op de fiets naar school vertel ik mijn vriendin Kitty wat er gaande is. We zijn beiden zenuwachtig voor wat mij te wachten staat. Ze stelt voor om te keren, maar ik ben vastbesloten naar school te gaan.

    In de wandelgangen voelt het als die nachtmerrie waarin je naakt over straat gaat. Grote ophef, blikken, lachen, geroezemoes. Iedereen weet het. Wie de mail van gisteravond heeft gemist, kan mijn foto’s als aanplakbiljetten op de pilaren in de aula zien hangen. Mijn klasgenootje Sylvie heeft ze op A4 geprint en opgehangen, en geeft ze door in de klas. Gedreven door een vreemde mix van versteend en verheven doe ik niks, en begin aan mijn les geschiedenis.

    Op het bankje waar ik in het tussenuur altijd met vriendinnen zit, doe ik keurig wat David mij heeft aangeraden. Ik glimlach geforceerd zelfverzekerd terug naar iedereen die me aanstaart. Ik voel me groter worden. Ik kan dit aan. Ik ben dan wel verlegen, maar ik schaam me niet voor mijn naakte lijf of voor de foto’s, die ik mooi vind, in zacht licht genomen, sommige zwart-wit. Ik maak me zorgen over het verzonnen interview. Het wekt de indruk dat ik erop kick om door de hele wereld te worden bekeken. Een aandachtshoer, dat is nogal een label.

    Na het tweede uur is er nog steeds geen conciërge of leraar die van zich laat horen. Ik moet zelf in actie komen. Als ik in de pauze het kantoortje van de conrector binnenstap, zie ik een post-it met mijn naam op zijn computerscherm geplakt. Hij blijkt al ingelicht. Ik moet gaan zitten. De conrector vraagt niet wat er is gebeurd of hoe het met mij gaat. Hij zegt dat het te verwachten is dat mijn foto’s de school bereiken als ik een sekswebsite heb. Sekswebsite, dat woord is me altijd bijgebleven. Hij stelt voor om de systeembeheerders van school in te schakelen. Ik concludeer dat het te ingewikkeld is om deze 50-jarige digibeet uit te leggen wat er speelt. Hij adviseert het verder met mijn ouders te bespreken. Vijf minuten later sta ik weer buiten.

    Die dag komt er nog een docente maatschappijleer naar me toe om te zeggen dat ik me niet hoef te schamen, maar verder blijft het stil. Geen sancties voor de pesters, geen voorlichting in de klas over sexting of online privacy. Geen vervolgafspraak met de conrector. Ik verzwijg het voor mijn ouders.

    Gelukkig is daar Koen. De knapste jongen van de hele havo. Hij voegt me na de vernederende schooldag toe op MSN, en wordt de eerste buitenstaander die vraagt hoe het met me gaat, en hoe mijn foto’s op internet zijn beland. Tussen neus en lippen door vertelt hij hoe mooi hij me vindt, en stelt dan voor om onze schoolgenoten een rectificatiemail te sturen. We overleggen over de inhoud. Dat de foto’s zijn gestolen, het interview verzonnen en dat het gelach en geroddel me niet in de koude kleren zijn gaan zitten. Koens oproep heeft effect. Knappe kinderen zijn populair, populaire kinderen hebben aanzien. Na het weekend heeft niemand het er nog over.

    Ik heb dat altijd onthouden: het goede, de afloop, het overwaaien. Ik ben er nooit bij een therapeut over begonnen. Het voorval heeft geen invloed gehad op hoe ik met seksualiteit, mannen of mijn lijf omga. Ik ben niet gesloten, angstig of wantrouwend geworden. Ik heb gezonde relaties gehad, en ben al zeven jaar blij met de man met wie ik trouwde. Met mij is alles goedgekomen. Maar het kan toch niet anders dan dat ik ook pijn, schaamte en verdriet heb ervaren? Ben ik echt zo ongeschonden uit de strijd gekomen?

    Ik besluit David een bericht te sturen, het vriendje dat me de school in praatte toen ik met mijn hoofd onder de dekens wilde blijven. David blijkt zich alles veel beter te herinneren dan ik. ‘Je was wanhopig, verslagen en gestrest. Ik wilde je machteloze gevoel wegnemen en besloot je te adviseren erboven te staan, de confrontatie aan te gaan. Je stapte er daarna relatief snel overheen.’

    David is een neurotische archivaris en het komt goed uit dat hij alles heeft bewaard. Hij mailt me een oude MSN-chatlog van ons contact tussen december 2003 en maart 2004. Ik lees tussen de regels en emoji’s door hoe ik dacht als 16-jarige, soms ruw onderbroken door ‘papa zet het internet zo uit’. Als ik hem op MSN laat weten dat ik in de forumkrant sta, vraag ik: ‘wat moet ik nou?’. David stelt voor om in actie te komen, want ‘als je niks doet, wordt het alleen maar erger’. Ik vraag hem wat er nou nóg erger kan. ‘Wacht maar tot je in de winkel een Panorama ziet liggen met jouw foto’s en een smeuïg verhaal.’ Het werd niet Panorama, maar GeenStijl, waar ik de volgende dag op verschijn.

    Ik google mijn naam en vind het GeenStijl-artikel terug dat na al die jaren nog steeds bestaat, terwijl mijn foto’s na een paar dagen offline werden gehaald: ‘In de geheime schoolkrant is vandaag Jantine aan de beurt. Laat u door de titel scholierenforum niet misleiden, de subjecten schijnen allemaal al lang te studeren of een baan te hebben, of op zijn minst (geschoren) haar. Jantine is een meisje naar ons hart.’ Als ik de URL door de Wayback Machine haal – het internetarchief dat sinds 1996 kopieën van websitepagina’s maakt – is daar het oorspronkelijke artikel uit 2004 te bekijken, inclusief de 172 reacties die in twee dagen volgden. Een reaguurder onder de naam Lekker Belangrijk® bijt het spits af: ‘Lekkere dijen heb ze, neuqen!’. User Paardelul volgt: ‘Ze heeft een mooi kutje.’ Verderop: ‘Nounou, zo bijzonder is ze ook weer niet, vind het een beetje bandbreedtevervuiling’ en ‘Ik geniet met volle teugen van jantien!’. De mannen vergaten voor het gemak dat ik geen object was, maar een meisje dat zat mee te lezen.

    Machteloos
    In de reacties worden URL’s van ‘mirrors’ gedeeld, kopieën van de forumkrant, een trucje om te zorgen dat alles zo lang mogelijk te bekijken valt voor het geval het origineel offline werd gehaald. Ik herinner me opeens weer hoe druk ik er in die dagen mee was om die kopieën, die als paddestoelen uit de grond schoten, de kop weer in te drukken. Strak van de adrenaline en met hulp van handige online vrienden die wisten hoe ze de websitehosts konden verzoeken mijn foto’s te verwijderen. GeenStijl plaatst nog die week een update: ‘De schoolkrant blijkt te zijn gemaakt zonder de medewerking van deze mensen. Ze hebben zelf hun feauteaux online gezet, maar een ander deel blijkt te zijn gejat. De interviews zijn samengesteld uit quotes uit verschillende fora, en ook verzinsels’. In de reacties lees ik ook het bericht dat user QQ er achterliet: ‘het hele jantien archief, ongecensureerd’, met daarbij een URL naar weer een andere site, met tientallen van mijn onbewerkte blote foto’s. De collectie is in meerdere maanden bij elkaar verzameld, geen idee hoe ze eraan zijn gekomen. Ik weet weer hoe machteloos het voelde, hoe mijn adem telkens stokte, dat ik me afvroeg of het ooit nog goed zou komen.

    In de chatlog met David vind ik een berichtje van een vriendin aan mij, dat ik verdrietig aan hem laat lezen: ‘Ik zou me rot schamen als ik jou was, met die domme foto’s van je’. Ik vind er ook de woorden die David me stuurde op de dag dat ik mijn klasgenoten onder ogen moest komen, als reminder na ons telefoongesprek: ‘Het zijn maar poppetjes Jantine, ze zijn dom en jij bent iemand. Niemand kan jouw geluk bepalen! Lach ze uit!’. Een paar dagen later vraagt David op MSN hoe het met me gaat. ‘Mjakweetniet, iedereen heeft het over de foto’s.’ ‘Maar hoe gaat het los daarvan?’, probeert hij, alsof er een los daarvan bestond op dat moment. ‘Kun je het niet van je afzetten?’ Ik antwoord snel: ‘Jawel 🙂 dat kan wel. Ik kan me er moeilijk druk om maken. Iedereen heeft ze nu toch al gezien.’ Uit ons gesprek maak ik op dat ik daarna met een oude forumvriendin belde, die zich zorgen maakte.

    Ik besluit haar in een privébericht op Instagram te vragen wat zij nog weet van ons gesprek. ‘Ik was er heel erg van geschrokken, maar ik herinner me dat jij vrij nuchter was, en dat we het al snel over andere dingen hadden.’

    Was ik echt zo onverschillig? Of had ik geleerd dat niks mij kon raken? Ik snap het nu. Ik hoorde dat het mijn eigen schuld was. Van een vriendin, van de conrector, en ook op het forum, waar ik teruglees dat men schreef dat ik dom was, en het zelf had uitgelokt. Ik heb dat oordeel binnen één dag geïnternaliseerd. Ik ben in andermans waarheid gaan geloven. Geen boosheid en verdriet ervaren was een overlevingsstrategie: ik had door dat er geen ruimte was voor slachtofferschap. Pas nu besef ik dat de daders wél mijn geluk bepaalden. Het was mijn mensenrecht geweest om boos te zijn.

    Ik wil weten wat de schuldigen er nu zelf van vinden. Ik wil begrijpen waarom mensen zonder toestemming andermans foto’s delen. Ik begin bij de minst stressbezorgende delinquent, omdat het de enige was die het delict voor mijn ogen pleegde en ik dus zeker weet dat ze schuldig was: Sylvie, het meisje dat besloot mijn foto’s in school op te hangen. Mijn hart klopt in mijn keel als ik zie dat ze mijn DM op Instagram heeft beantwoord. In mijn hoofd is ze nog altijd het vernederende monster van zoveel jaar geleden. Maar Sylvie, inmiddels 35 jaar en verhuisd naar Barcelona, toont berouw. ‘Ik was in die periode blijkbaar een ontzettend kutwijf door er hard om te lachen en te denken: hoe kon je zo dom zijn, en ben toen een stap verder gegaan door de foto’s rond te delen. Ik weet niet waarom ik je voor schut wilde zetten, waarom ik je een lesje wilde leren, maar weet dat het me spijt. Als ik het over kon doen, dan had ik mijn mond gehouden en tegen mensen gezegd: dit had jou ook kunnen overkomen, laat haar met rust. Ik denk er regelmatig aan terug en dan hoop ik maar dat het goed met je gaat.’ Ze sluit haar bericht af met een emoji-hartje. Ik ben ontroerd, en moet ook een beetje lachen. Ik proef opluchting, alsof ze dankbaar is dat ik haar de kans gaf haar excuses aan te bieden. Ik ben niet meer de domme slet die een grote fout beging, het was Sylvie die schuld toekwam.

    Ik stuur ook mijn ex Maarten een bericht, hij is nu een IT’er met een eigen internetbedrijfje. Ik heb hem destijds kort beschuldigd van het lekken van mijn foto’s, omdat er tenminste één online stond die zeker weten alleen hij kon hebben, maar hij ontkende alles, en daar is mijn zoektocht toen gestrand. Ik mail hem dat ik het tijd vind dat de waarheid boven tafel komt. Meteen zegt hij weer dat hij absoluut geen aandeel had. En dan: dat hij vermoedelijk bewijzen heeft wie er wél achter zat. ‘Maar ik wil krap twintig jaar later niemand in de problemen brengen.’ Hij laat weten dat hij nog oude chatlogs uit die periode heeft, maar peilt eerst hoeveel wraakgevoelens ik eigenlijk koester. Ben ik soms van plan iemand voor de rechter te slepen? Ik stel hem gerust en zeg dat ik hoop op een eerlijk en volwassen gesprek, dat moet toch kunnen? Na wat aandringen begint hij over verhalen die destijds in een chatkanaal de ronde deden: gasten die vertelden dat ze foto’s van mijn computer ‘snaaiden’. ‘Jongens uit het duistere hackerscircuit die contacten met Oostblokkers hadden’. Ik vraag me af of het een manier is om de aandacht van hemzelf af te leiden. Ik confronteer hem met het feit dat er in de reacties op GeenStijl linkjes naar kopieën van de forumkrant stonden, geüpload op zijn server – hostingruimte die hij destijds gratis beschikbaar stelde aan forumleden – en dat hij zijn handen dus ook niet in onschuld kan wassen. ‘Dat heet kinderporno faciliteren’, laat ik weten. Ik ben te ver gegaan. Hij heeft geen zin meer om me te helpen. Er volgt een dagenlange radiostilte.

    Om Maartens vertrouwen terug te winnen besluit ik bij de zedenpolitie te informeren wanneer mijn zaak verjaard is. De vrouwelijke zedenagent aan de andere kant van de lijn blaft me verontwaardigd toe. ‘Sorry hoor, maar mag ik vragen waarom je tóén geen aangifte hebt gedaan? Denk je dat het OM hier nu nog iets mee kan?’ Ik heb een flashback naar 2004 en herinner me weer hoe het voelt om niet serieus te worden genomen. Ze verwijst me door naar het Juridisch Loket. Daar googlet een medewerker aan de telefoon naar het juiste antwoord. Hij weet het niet zeker, maar concludeert dat mijn zaak na twaalf jaar, in 2016 dus, moet zijn verlopen.

    Ik mail Maarten opnieuw, en verzeker hem ervan dat hij vrijuit kan spreken en mij zonder vrees aan de nodige bewijzen kan helpen. Hij is nu toch vader van twee puberdochters? Leef je in, vul ik aan. Hij gaat overstag. Hij zoekt in zeventien jaar oude chatlogs op woorden die ons kunnen helpen. In de weken die volgen stuurt hij me via privacy-app Signal mondjesmaat stukjes conversatie uit het toen populaire IRC-chatkanaal waar hij en een paar andere forumleden van scholieren.com samenkwamen, jongens die destijds tussen de 16 en 25 waren. In de chatbox blijkt het een nachtelijk komen en gaan van verveelde zielen die onsamenhangende conversaties voeren en naaktfoto’s van meisjes naar elkaar sturen. Al snel duikt er een belangrijke aanwijzing op. In juni 2003, een maand voor ik mijn eerste naaktfoto ooit zou maken, en nog voordat de gewaagde fototopics bestaan, deelt iemand een linkje naar mijn forumaccount, zegt dat hij zich ‘de cholera’ verveelt, en daar achteraan: ‘naaktfotos van haar is mijn volgende doel’. Het is user Flame, een forumlid van mijn leeftijd, waar ik weleens van heb gehoord.

    Ik ben in shock – was ik nou doelwit van een vooropgezet plan, en was het Flame die uiteindelijk de forumkrant zou maken? Vanaf september 2003 – mijn verkering met Maarten is voorbij en de gewaagde topics op het forum zijn een hit geworden – duiken er regelmatig foto’s van mij op in het chatkanaal. Volledig naakt, niet die ik op het forum deelde, maar foto’s die ik voor Maarten en David maakte. Niet alleen mijn foto’s komen ter sprake, verschillende meisjes van het forum passeren de revue en uit de gesprekken blijkt dat de foto’s onrechtmatig zijn verkregen, van computers of uit mailboxen gestolen.

    Wat dreef die mannen? Is het voyeurisme? Heeft het met macht te maken? Zit de opwinding in het sadisme, in de vernedering? Of vinden ze dat deze meisjes sletten zijn die een lesje moeten leren omdat vrouwen die hun seksualiteit uiten morele overtreders zijn, die straf verdienen?

    Terwijl ik door de chatlogs scrol, voel ik me een FBI-agent. Dat is de eerste week nog leuk en spannend. Daarna breekt het me op. Ik spit dagenlang misselijk door vaak onbegrijpelijke gesprekken tussen mensen van wie ik meestal nog nooit heb gehoord. User Wicky zegt: ‘jantien laat je tieten nog eens zien!’. User Flame vraagt in de chat om ‘een goede naakt van jantien’. Een maand later deelt user Vlex mee dat hij de ‘full body nude van jan10’ inmiddels in bezit heeft, ‘mét pubic’, vult hij aan. Wicky wil de foto ook, zegt hij.

    De flarden informatie en de chronologie ervan beginnen me te duizelen. Ik maak een tijdlijn van de verschillende momenten. Vijf maanden voor mijn foto’s op GeenStijl belanden worden in het chatkanaal al verzamelingen van mijn foto’s uitgewisseld, in de vorm van een linkje of als map met de naam ‘jantien.zip’. Van een aantal foto’s is de bestandsnaam gewijzigd in een tot de verbeelding sprekende naam als ‘slet1.jpg’. Ik maak een digitale muur met daarop de namen en bewijzen die ik heb verzameld. Ik trek lijnen van de ene naar de andere verdachte en mis alleen nog foto’s met balkjes voor hun ogen. Met behulp van een groepje oud-forumleden, Google en de Wayback Machine lukt het me aan de hand van hun nicknames uit 2003 en een paar online broodkruimels die ze zijn vergeten op te ruimen, om de voor- en achternamen en contactgegevens van de meeste mannen op te sporen. Mijn heimelijke voorliefde voor online schatgraven komt me eindelijk goed van pas. Ik benader de mannen en confronteer hen met de bewijsstukken en mijn verhaal.

    Ik begin met QQ, destijds actief in het IRC-chatkanaal en degene die mijn ongecensureerde foto’s in de reacties op GeenStijl achterliet. Als ik zijn naam google, lees ik dat hij een eigen bedrijf heeft in de zakelijke dienstverlening. Op zijn website lees ik dat zijn drijfveren in het leven tegenwoordig ‘snel en accuraat werken’ zijn. Beter dan ‘minderjarige meisjes online shamen’, dat moet gezegd. Ik vraag wat hem bezielde. ‘Ik denk dat ik handelde uit stoerdoenerij en meedoen met de rest’, mailt hij mij terug. ‘Helaas is dit geen excuus voor het leed wat ik je heb aangedaan.’ De volgende man die ik benader laat me weten dat hij inmiddels vindt dat ik beter verdien. ‘Ik was nieuwsgierig en heb de foto’s bekeken en daarmee bijgedragen aan jouw pijn’. User Wicky mailt me foto’s die hij nog steeds bezit en wist ze van zijn eigen harde schijf. Een dag later laat hij me weten dat hij een gelddonatie heeft gedaan aan HelpWanted, een stichting die zich inzet voor slachtoffers van online seksueel misbruik. Ik besluit het niet als pathetische aflaat maar als oprecht voortschrijdend inzicht te zien.

    User Flame, die mij volgens de chatlog als eerste in het vizier had, en in de maanden erna continu blijft azen op meer beeldmateriaal, belt me na mijn contactverzoek op en zegt stellig dat de chatlogs moeten zijn verzonnen, maar biedt dan zijn excuses aan voor ‘dat het zo’n grote indruk op me heeft gemaakt’. Hij vindt ‘met een clubje vrienden foto’s delen één ding’, maar verfoeit degene die ervoor zorgde dat mijn foto’s op school belandden met de woorden: ‘dat is wel echt fucked up en klinkt als iemand met een zieke geest of iemand die wraak op je wilde nemen.’

    Verzonnen
    Dat de chatlogs zouden zijn verzonnen is een scenario waar ik ook rekening mee moet houden – als het mijn ex Maarten was die de foto’s oorspronkelijk lekte, dan heeft hij er baat bij om conversaties te verzinnen die mij op een spoor naar andere verdachten zetten. Bovendien stuurt hij me telkens korte stukjes log, en nooit het volledige origineel. Maar: iedereen behalve Flame bevestigt tot zijn eigen schaamte dat de gesprekken echt hebben plaatsgevonden.

    De mannen doen het zonder uitzondering af als verveelde kwajongensstreken. Een respectloos boys will be boys-principe. Niemand weet zeker wie de oorspronkelijke bron van mijn foto’s is geweest. Twee komen met user sim0n op de proppen, die mij gehackt zou hebben. De rest meent zich te herinneren dat het toch van Maarten kwam. Ze omschrijven hem als de ‘pater familias’ van het chatkanaal, die er een sport van maakte om zoveel mogelijk foto’s van allerhande meisjes te stelen. Ze weten niet zeker of hij mijn foto’s deelde ten tijde van ons samenzijn, om op te scheppen over zijn verovering, of nadien, uit wrok dat het over was. Ik confronteer Maarten met de beschuldigingen. Hij reageert geshockeerd en houdt voet bij stuk. Hij zou zoiets nooit doen.

    Ik lees afwisselend de seksistische en grove chatgesprekken van de jongens die mannen zijn geworden, en de lieve zinnen die ik als 16-jarige in de weken voor het drama op MSN aan mijn vriendje schreef. Het ontroert me hoe puur ik was. Ik was niet op mijn hoede en voelde me niet kwetsbaar, en paradoxaal genoeg was ik het juist daarom. Mijn nieuwe bewustzijn maakt me paranoïde. In de weken dat ik contact heb met de daders voel ik me continu onveilig. Ik sluit bij de minste schemer de gordijnen, ik plak de webcam op mijn laptop af en doe de deur van de badkamer op slot als ik alleen thuis ben. Op een avond lijkt het alsof een man buiten in het donker foto’s van mijn huis in de polder staat te maken. Ik weet zeker dat het Maarten is. Ik gil. Ik herken mezelf niet terug. Soms moet ik weken bijkomen voor ik moed vind voor nieuwe confrontaties.

    User Vlex briest boos dat hij het niet eens is met mijn conclusie dat hij de foto’s hielp verspreiden, ondanks het bewijs ervan. ‘We waren allemaal nogal naïef. Jij met je naaktfoto’s delen met iemand die ze heeft doorgespeeld. Ik door te denken dat het allemaal wel binnen de chat zou blijven en het geen kwaad kon. Ik snap dat het erg vervelend was, maar ík heb de foto niet genomen en ik kende jou ook niet.’

    Ik ben woedend. Voor het eerst. Pislink schreeuw ik tegen het blauwe pop-upvenster van Facebook Messenger dat hij een slappe zak is, dat ik spijt heb dat ik geen aangifte heb gedaan, en dat het jammer is dat niemand, zélfs geen volwassene, me vertelde over de mogelijkheid om naar de politie te gaan, of om daarover na te denken. Dat ik foto’s maakte is geen oorzaak van het online misbruik dat volgde, ook niet dat ik de foto’s deelde. De enige oorzaak van seksueel geweld zijn daders. In mijn boosheid besef ik dat woede me leert waar mijn grenzen liggen. Dat ik als 16-jarige niet woedend was, komt omdat ik hoorde dat het mijn eigen schuld was, maar ook omdat je als puber je grenzen nog aan het ontdekken bent. Nu pas voel ik scherp die grens, en snap ik hoe belangrijk het is dat slachtoffers de tijd krijgen om uitgestelde boosheid te ervaren, zodat ze ook jaren later nog aangifte kunnen doen.

    De volgende dag stuur ik Vlex een vurige reactie terug. Hij zegt te zijn geschrokken van de serieuze aantijgingen, dat hij daarom in de verdediging schoot. Hij zegt ook dat hij zich toch wel schuldig voelt. Ik merk hoe oncomfortabel en kwetsbaar de daders zich voelen nu niet ík maar zij in de hoek worden gedreven, en ervaar de kracht van genoegdoening, en eerherstel.

    Ik besluit GeenStijl te vragen of zij kunnen achterhalen wie de bron van mijn foto’s was, en vooral: waarom ze besloten om illegaal verkregen privéfoto’s van een puber te publiceren. Via Twitter leg ik contact met de man achter het pseudoniem Prof. Hoxha, de redacteur die het artikel destijds plaatste. ‘We zaten in de begintijd op ‘alles wat online is, is openbaar’ en wilden bravoure uitstralen. Hier was de invalshoek ‘af en toe wat tieten’, maar we wilden ook geen absolute rotzakken zijn en slopen zonder reden.’ Ik confronteer hem met het feit dat de linkjes naar mijn ongecensureerde foto’s in de reacties onder het artikel bleven staan nadat zij de update hadden geplaatst waarin ze schreven dat het om illegaal verkregen foto’s ging. En dat ik artikelen met nog meer naaktfoto’s van minderjarigen uit dezelfde periode op hun website vond. Dat lijkt me toch wel ‘slopen zonder reden’, laat ik hem weten. Hij gaat er niet op in. Hij vermoedt dat de tipgever van mijn foto’s niet meer valt te achterhalen, maar hij laat weten dat hij zich verantwoordelijk voelt en gaat ‘nadenken, lezen en zoeken’ om te kunnen herleiden wat er gebeurde in aanloop naar de publicatie.

    Als ik na twee weken besluit te peilen hoe het met zijn onderzoek gaat, ontvang ik een kort bericht. Hij weet het niet. Daar blijft het bij. Ik mail de huidige redactie van GeenStijl met het verzoek om het artikel met daarin mijn kinderporno offline te halen. Een minuut later is het weg.

    Dan valt mijn oog op wat ik al die jaren vaag wel wist maar had geprobeerd te vergeten: dat er op mijn foto’s in de forumkrant een watermerk was aangebracht in Photoshop: ‘another sim0n production’. Sim0n, de nickname waar ook de andere daders mee op de proppen kwamen. Een enigmatisch forumlid bij wie je in 2003 ver uit de buurt moest blijven. Er gingen geruchten dat hij een psychopaat was en een hobbyhacker. In de chatlogs van Maarten zie ik andere users meerdere keren naaktfoto’s aan hem vragen, waarop hij dan antwoordt: ‘chantal daar heb ik niks van volgens mij, sinds ik geen warme bronnen meer heb :p’. Het wordt niet duidelijk wie zijn warme bronnen zijn. Als ik op het forum naar zijn nickname zoek, vind ik een eerder over het hoofd gezien bericht waarin iemand beweert dat sim0n mijn foto’s aan de maker van de forumkrant zou hebben aangeleverd. Ik vrees dat ik zijn identiteit nooit ga kraken, tot ik via Instagram aan de praat raak met een oud-forumlid dat laat weten dat ze een aantal jaar geleden eens met hem heeft gedatet. Ze bevestigt dat hij niet helemaal spoorde, en deelt zijn echte naam. Hij blijkt 39 jaar, heeft een inschrijving bij de KVK en ik vind daar zijn 06-nummer. Als ik zijn naam google stuit ik op een artikel uit 2009 over een hack van tienduizenden klantgegevens van een autotijdschrift. Tijdens mijn derde mental breakdown in één week vraag ik me hardop af waarom ik ook alweer per se mijn eigen daders aan een verhoor moest onderwerpen. Ik stel het uit hem te benaderen.

    Als ik een maand later nog eens alle relevante oude topics op het forum lees in de hoop een verborgen aanwijzing te vinden, duikt een bericht op uit 2005, van iemand die zegt dat het user Merzedes was die het roddelblaadje met mijn foto’s maakte. Via via ontvang ik het e-mailadres van de auteur van de bekentenis en ik vraag haar wat ze van Merzedes weet. Ze mailt me behulpzaam terug met een overdaad aan informatie, zijn echte naam en waar ik zijn contactgegevens vind. Ze schrijft: ‘Ik denk dat Merzedes vooral gemotiveerd was door dramatiek, en niet door persoonlijk masturbator gewin. Daarmee bedoel ik dat hij ‘ophef’ wilde maken. Dat is superkut, natuurlijk. Zijn vermaak was jouw tragedie. Maar veel andere creepy assholes op het forum wilden gewoon neuken of naakt zien. Ook als die meisjes het niet wilden, of minderjarig waren. Dat is een andere motivatie, waar daders minder graag over praten.’

    Op zijn website lees ik dat Merzedes tegenwoordig vertaler Italiaans is, en cursussen filosofie geeft bij mij om de hoek. Ik overweeg om me in te schrijven en in zijn leven te infiltreren om hem van binnenuit kapot te maken, maar besluit hem dan toch maar gewoon een appje te sturen. Dat ik het met hem wil hebben over mijn foto’s, die hij besloot te publiceren. Hij reageert dezelfde dag en zegt dat ik hem het beste kan mailen, dan zal hij daarop reageren. Ik ben een tel beduusd, omdat hij niet direct ontkent, en mail hem dan verhit mijn vragen. Hoe hij aan de foto’s kwam, wat er in hem omging, hoe hij erop terugkijkt, dat hij vast niet weet dat de foto’s op mijn school zijn beland. Wat hem heeft doen besluiten om, niet in een opwelling, maar weloverwogen en doordacht, zonder mijn instemming mijn lijf te exposeren.

    Een paar dagen later ontvang ik een uitgebreid antwoord, veel uitgebreider dan alle stamelende sorry’s en ikweetniets van de jongens uit het chatkanaal. Merzedes vertelt dat 2004 een ‘lastig jaar’ voor hem was, dat eindigde in een depersonalisatie, mede veroorzaakt door zijn internetverslaving. ‘Dat betekent dat je de band met jezelf niet meer voelt. Als ik in de spiegel keek, herkende ik mezelf nauwelijks, en soms leek het alsof ik buiten mijn lichaam zweefde.’ Hij weet niet meer van wie hij de foto’s heeft ontvangen, van die sim0n zou best kunnen. ‘Ik was 19, zat in een sociaal isolement, en genoot ervan dat ik op internet dingen kon doen die ik in het echte leven nooit zou durven. Naakte meiden had ik in het echt nog nooit gezien!’

    Hij laat weten dat hij destijds op MSN door een onbekende werd bedreigd om hem te bewegen de forumkrant offline te halen en dat hij daarna contact heeft opgenomen met GeenStijl, om te vragen die update toe te voegen. Op mijn vraag waarom hij mijn foto’s verspreidde antwoordt hij: ‘Ik denk dat mensen vaak niet zo over dingen nadenken. Ik heb persoonlijk een vrij laag vertrouwen in het bewustzijn van de mens, als we überhaupt al een speciale kwaliteit bezitten die we bewustzijn zouden kunnen noemen.’ Met die woorden sluit hij zijn mailtje af. Het blijft een filosoof natuurlijk.

    Ik scan zijn mail op ‘sorry’, en begrijp meteen waarom zijn reactie zoveel onbevredigender is dan de korte spijtbetuigingen van de rest. Ik schrijf hem dat ik het ingewikkeld vind dat hij zichzelf ontoerekeningsvatbaar verklaart en er daardoor een grote afstand ontstaat tussen hem, zijn daden en de schade. Ik laat hem weten dat ik het spijtig vind dat hij geen excuses maakt, maar dat ik het begrijp: met excuses claim je verantwoordelijkheid. Die voelt hij niet.

    Een paar weken later besluit ik sim0n dan toch maar te contacteren. Ik raap mijn moed bijeen en stuur hem een WhatsAppbericht. Dat ik graag met hem wil praten over mijn foto’s. Ik zie twee vinkjes staan. Hij is online, hij leest het, maar hij antwoordt niet. Hij reageert uiteindelijk nooit. Ik heb genoeg documentaires over gerechtelijke dwalingen en Wie is de Mol? gekeken om te weten wat het gevaar van een tunnelvisie is, maar in mijn hoofd heb ik hem al veroordeeld: als hij werkelijk onschuldig is, en iemand anders mijn foto’s heeft gewatermerkt met zijn username, dan zou hij daar toch tegen in verzet zijn gekomen? En nu van zich laten horen? Volgens mij heet dat circumstantial evidence. Hij gaat niet in op mijn verzoek tot wederhoor.

    Merzedes, sim0n en de jongens die medeplichtig waren, haalden niet zomaar wat kattenkwaad uit: ze zijn verantwoordelijk voor strafbare feiten die een enorme, niet te overzien grote impact kunnen hebben. Jaarlijks worden tientallen slachtoffers in Nederland opgenomen in psychiatrische instellingen met angsten, depressies of een posttraumatische-stressstoornis. Zowel in binnen- als buitenland zijn voorbeelden van slachtoffers van sextingmisbruik die zelfmoord pleegden of dat probeerden. Jongeren die hoorden dat ze zich moeten schamen, er niet over konden praten, geen bijval kregen. Vorige maand nog maakte een 13-jarig meisje uit Amsterdam een einde aan haar leven na verspreiding van een naakt privéfilmpje.

    Ik hield het verborgen voor mijn ouders en mijn school deed niks, maar ik had leeftijdsgenoten die er voor me waren. Ik had de luxe dat ik mijn computer kon uitzetten bovendien, en me er tijdelijk voor af te sluiten. Er was nog geen mobiel internet met Snapchat en WhatsAppgroepen waar aan de lopende band andermans naakte privébeelden worden uitgewisseld. Er waren nog geen wraakpornowebsites waar vrouwen worden afgeperst, en zo volledig de grip verliezen.

    Maar er is ook iets ten goede veranderd: op 1 januari 2020 is een speciale wet in werking getreden om sextingmisbruik makkelijker strafbaar te maken. In mijn tijd konden slachtoffers aangifte doen van hacken, of van smaad als er sprake was van het opzettelijk schaden van het imago. Een belangrijk verschil met de nieuwe wet is dat het delen van naaktbeelden nu strafbaar is wanneer de dader had kunnen weten dat het delen nadelig zou zijn voor de afgebeelde persoon, en niet meer alleen wanneer het benadelen het doel was van de dader.

    Schaamte hoort bij de daders
    Op de website van HelpWanted lees ik dat zedenrechercheur Mike zegt dat er tegenwoordig geen verjaringstermijn meer zit op sextingmisbruik. Verandert dat mijn zaak? Zou de conclusie van het Juridisch Loket misschien niet kloppen? Als dat zo is moet iemand anders dan Merzedes bepalen of hij ontoerekeningsvatbaar was, of mijn ex vrijuit gaat, en of het zwijgen van sim0n het zwijgen van een nog steeds strafbare verdachte is. Ik bel Mike van Beek op, en samen lopen we de verjaringstool van de politie door. De datum van het delict, mijn geboortedatum, de leeftijden van de verdachten, het strafbare feit. Mike vertelt dat ik aangifte had kunnen doen van artikel 240b, kinderpornografie, met een gevangenisstraf van ten hoogste vier jaar. De computer komt met het finale antwoord: mijn zaak is eind 2017 verjaard.

    Ik voel me geloof ik opgelucht. Ik hoef er niks meer mee, niet nóg meer. Deze zedenrechercheur is meelevend. Hij wenst me sterkte en vraagt of ik mijn verhaal niet liever anoniem wil delen. ‘Anders weet iedereen het van je’, concludeert hij enigszins bezorgd. Mike weet wat voor taboe het is. Ik denk na. Dat geeft niet, zeg ik. Schaamte hoort bij daders. Door het klein te houden en stil te zijn heb ik met de daders en hun acties ingestemd, zo voelt het. Het is tijd voor een publieke aangifte, want ik heb lang genoeg gezwegen.

    Ik bel mijn ouders. Ze schrikken, natuurlijk: dat hun kind dit zo eenzaam moest doorstaan en zij niks zagen. Maar ze zijn niet verbaasd dat ik als puber naaktfoto’s maakte. Mijn seksuele vrijheid heb ik tenslotte aan mijn ouders en hun positieve opvoeding te danken. Ik hoor mijn moeder door de telefoon heen snikken als ik vertel over David die mij steunde, en Koen die het publiekelijk voor mij opnam. Ze is ontroerd door het compassievolle deel van het verhaal, door hoe ik behalve gepest ook werd gedragen.

    Mijn moeder, inmiddels mentor op een middelbare school, krijgt regelmatig te maken met sextingschandalen. Daar zijn nu protocollen voor, menukaarten die voorschrijven dat het managementteam op school, de ouders van het slachtoffer én die van de vermoedelijke dader, en ook de politie direct worden ingeschakeld. In het kader van preventie worden wijkagenten ingezet die in klassen adviseren om blootfoto’s zonder hoofd en herkenbare achtergrond te maken. Ik weet niet hoe effectief dat soort symptoombestrijding nou echt is. De focus ligt vooral op de mogelijke gevaren. Mijn klasgenoten en ik hadden meer baat gehad bij het oplossen van de oorzaak: horen hoe fantastisch het kan zijn om te ontdekken wat je lekker, fijn en spannend vindt. Dat je je lijf mag delen met wie je wil, en daarin je eigen grenzen bepaalt. Ik had willen leren wat instemming is, en wie welke verantwoordelijkheid daarin draagt. Dat schaamte verdwijnt door over taboes te praten. Als Sylvie uitgelegd had gekregen dat zij de klasgenoot die naaktfoto’s maakt geen lesje hoeft te leren, maar juist degene die ze met een ander deelt, was er een hoop ellende bespaard gebleven.

    Op LinkedIn vind ik Anneke, de docent die me tijdens de dag op school op het hart drukte om me niet te schamen. Ze geeft nog steeds les op mijn Achterhoekse school en nodigt me uit om bij te praten. Een paar weken later wandel ik langs het kioskje waar we altijd roze koeken haalden en het kantoortje van de conrector waar mij het boetekleed werd aangedaan. Ik vertel Anneke over mijn herinnering aan het gesprek met hem, me een beetje excuserend omdat ik weet dat hij een goede naam had en vaak juist zo innemend was. Ik wil aan hem vragen hoe hij ons gesprek ervoer. Hij blijkt een maand geleden met pensioen te zijn gegaan, maar na overleg met het secretariaat krijg ik een belafspraak.

    Ik ben zenuwachtig. Ik kan nu niet putten uit een chatlog of getuige. Ik herken zijn stem meteen. Hij heeft mijn verhaal niet scherp meer op zijn netvlies, maar dat geeft niet, het is lang geleden en het heeft op mij geheid meer indruk gemaakt dan op de man die er in zijn verdere carrière nog een keer of tien mee te maken kreeg. Ik vertel hoe ik me ons gesprek herinner, dat hij me het gevoel gaf dat het mijn eigen schuld was, en wat dat met mij had gedaan. Ik zeg sorry tussendoor, ik weet ook wel dat het menselijk geheugen verraderlijk kan zijn. Hij luistert, en zegt dan rustig, niet boos of verbolgen, dat hij vreest dat mijn geheugen feilloos is. Hij geeft toe dat hij destijds, veel meer dan nu, vaak snelle conclusies trok. ‘Ik vind het heel erg dat ik er niet voor je ben geweest. Ik wil daar mijn excuses voor maken. Ik wil ook dat je het opschrijft in de krant zoals het is. Het moet een eerlijk verhaal zijn, waar we iets van kunnen leren.’

    Ik moet huilen. Ik ben geraakt door zijn vermogen om te incasseren, en door zijn troostende woorden. De geschiedenis is door zijn spijt herschreven. Na al die jaren geeft hij mij de ruimte om te vertellen wat er allemaal gebeurde, voorafgaand aan die dag op school. Na mijn stortvloed is hij even stil, en zegt dan: ‘Jeetje meid, wat een verhaal’. In geen honderd jaar heeft iemand mij nog meid genoemd. Het voelt alsof hij met terugwerkende kracht precies tegen me zegt wat hij had moeten zeggen toen ik 16 was. Wat een verhaal. Ik heb naar je geluisterd. Ik zie je. Ik ben er voor je.

    Mijn moeders gevleugelde uitspraak – alles wat je aandacht geeft, groeit – heb ik als kind misschien toch verkeerd begrepen. Ik was er trots op dat ik het klein had gehouden en er nooit meer aan terugdacht, maar misschien is het eerlijker om te zeggen dat ik, open boek en taboedoorbreker, me schaamde voor mijn schamen. Het paste me niet.

    Tot afgelopen zomer was ik ervan overtuigd dat het misbruik geen sporen had nagelaten. Ik was niet wantrouwend geworden, had geen issues met intimiteit ondervonden. Nu pas zie ik het effect, en het patroon dat volgde: bij de grote tegenslagen in mijn leven heb ik, zoals mij is geleerd, alle bijbehorende emoties vakkundig genegeerd. ‘Het is mijn eigen schuld’ en ‘niemand kan mijn geluk bepalen’ werden de mantra’s van een ongezond copingmechanisme. Het werd mijn manier van met rampspoed dealen: moedig zijn, pijn vermijden, dóórgaan. Een beproefd recept voor een uitputtingsslag op een onverwacht moment, want die natuurwet gaat zo: wat je wegstopt, komt altijd harder bij je terug. Pas door mijn verhaal als volwassene te doorleven, kon ik helen. Mijn moeder had gelijk: ik moest het aandacht geven om te kunnen groeien. En de grootste winst: deze coup. Niet die daders, maar ik ben aan de macht. Fuck you, losers uit 2004, ik bepaal zelf wat en wanneer ik over mij publiceer.

    SEKSUELE GRENZEN
    In 2019 deed 1 op de 5 jongeren in Nederland aan sexting, het uitwisselen van seksueel getinte berichtjes, foto’s of video’s. Van die groep krijgt 12 tot 15 procent te maken met misbruik, zoals het ongewenst doorsturen naar anderen, exposing op een wraakpornowebsite, of afpersing. Bij stichting HelpWanted kwamen in 2019 ruim 2.400 meldingen binnen. Rutgers startte onlangs de petitie #tothier om de overheid te overtuigen meer te investeren in betere seksuele voorlichting op scholen om seksueel geweld te voorkomen. Dit naar aanleiding van hun grootschalige onderzoek onder middelbare scholieren waaruit blijkt dat 80 procent van de Nederlandse jongeren behoefte heeft aan lessen over het herkennen en respecteren van seksuele grenzen.

    Voor dit verhaal is met meer dan zestig betrokkenen gesproken. Namen en nicknames van verdachten en daders zijn om privacyredenen gefingeerd. Deze namen zijn bij de redactie bekend.

    Bron: de Volkskrant

    #257223
    mara
    Lid LSG

    Er wordt negatief over sexting gesproken

    Tijdens het onderzoek naar sexting komt Marijke Naezer erachter hoe negatief er gesproken wordt over het onderwerp. Dat kan kwalijk zijn voor jongeren.

    Bron: rtlxl.nl/programma/jinek

    #257226
    mara
    Lid LSG

    Ik wilde het reconstrueren

    Op haar zestiende werden er naaktfoto’s van haar verspreid. Haar herinneringen waar vaag, en daar wilde ze verandering in brengen.

    Bron: rtlxl.nl/programma/jinek

    #257881
    Luka
    Moderator

    Online sexting, exposing en de gevolgen
    Amsterdamse jongeren uit het zicht

    Er is toenemende zorg vanuit experts, instanties en de gemeente over jongeren in Amsterdam die uit het zicht raken en in uitbuitingssituaties terecht komen. Problemen rondom seksuele uitbuiting lijken te groeien. Hoe ziet de weg van onschuldig online seksueel gedrag tot ongewenste seks eruit?
    Door sociale media is uitbuiting met beeldmateriaal naar minder zichtbare plekken verplaatst en neemt het toe. Hoe komt het dat de stad voor sommige jongeren onveilig is ? We gaan in gesprek met experts die zich dagelijks inzetten om dit probleem aan te pakken.

    Heb je een tip, verhaal of idee over dit onderwerp? Deel dit vooral met ons via: livejournalism@debalie.nl.

    exposing: Het breed delen van seksueel getint beeldmateriaal, vaak gecombineerd met persoonsgegevens, via social media met als doel de reputatie van de afgebeelde persoon te beschadigen in haar sociale omgeving.
    shaming: Het delen van seksueel getint beeldmateriaal met derden via social media zonder toestemming van de afgebeelde persoon, met als doel iemand negatief af te schilderen
    sextortion: Het gebruiken van seksueel getint beeldmateriaal, dat vaak onder valse voorwendselen is verkregen, als chantagemiddel.
    grooming: Het online benaderen en verleiden met seksueel getinte contacten als doel.

    Bron: de Balie >>

    #257882
    Luka
    Moderator

    Column – De Balie Live Journalism start een nieuw onderzoek: seksuele uitbuiting onder jongeren in Amsterdam.

    Door sociale media is uitbuiting naar minder zichtbare plekken verplaatst. Hoe ziet de weg van onschuldig online seksueel gedrag tot uitbuiting eruit? En hoe maken we de stad een veilige plek voor iedereen? Een zwaar onderwerp en volgens ons broodnodig om hier de komende maanden in te duiken.
    Het probleem lijkt te groeien: steeds vaker horen we verhalen over jongeren die hiermee in aanraking komen. Zo publiceerde het Parool het verhaal van een jonge vrouw die werd geronseld om tegen betaling seks te hebben in hotels. Dit bleek helaas een veelvoorkomend verhaal. Ook is onlangs de campagne Stop Shaming! gelanceerd tegen online shaming en exposing. En heeft de gemeente Amsterdam de aanpak van seksuele intimidatie en seksueel geweld tegen meisjes en jonge vrouwen in februari 2020 als prioriteit bestempeld naar aanleiding van het onderzoek van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen.

    Toch blijven veel verhalen rondom seksuele uitbuiting onder jongeren onzichtbaar. Over de omvang in Amsterdam is nog maar weinig bekend en nieuwe vormen van grensoverschrijdend gedrag en uitbuiting ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan daders die jongeren ronselen door hen te chanteren met het verspreiden van een foto of video. Doordat deze vormen zich vaak afspelen op sociale media, zien we ze niet. Net als de jongeren zelf, die tijdens de coronacrisis vooral online door het leven gaan. Kortom, er gebeurt veel, maar vaak buiten het zicht van de samenleving.

    Amsterdam is niet voor al zijn inwoners een veilige stad. We horen verhalen van jongeren die online worden exposed, geshamed, gechanteerd en (seksueel) uitgebuit. Elk verhaal is er een te veel. En de veelheid aan verhalen maakt ons duidelijk dat er sprake is van een structureel probleem.

    Hoe maak je een probleem zichtbaar dat zelf wenst onzichtbaar te blijven?

    Maar ook wij zitten in een zoektocht. Want wanneer is er sprake van grensoverschrijdend gedrag online en wanneer verandert dit in seksuele uitbuiting? Waar begin je? Hoe ga je om met daders die zelf ook minderjarig zijn en midden in hun eigen seksuele ontwikkeling zitten? En hoe maak je een probleem zichtbaar dat zelf wenst onzichtbaar te blijven?

    Wat kan je de komende maanden verwachten?

    De komende maanden brengen we het bredere verhaal rondom incidenten in kaart. De incidenten staan namelijk niet los van elkaar. En ook niet van de omgeving, van maatschappelijke en digitale ontwikkelingen. We voeren gesprekken met ervaringsdeskundigen, experts, ouders, docenten, hulpverleners en ambtenaren over welke verantwoordelijkheden zij hebben en hoe Amsterdam grip krijgt op dit groeiende probleem. De gesprekken verschijnen op onze website in de vorm van korte interviews. Ook maken we samen met AT5 videorapportages, bijeenkomsten en podcasts en werken we toe naar een slotvoorstelling in juni 2021. Want wij geloven: verhalen moet je tot leven wekken, in de journalistiek en op het podium.

    Bron: de Balie >>

    #257883
    Luka
    Moderator

    Interview – Hoe ziet de weg van onschuldig online seksueel gedrag tot ongewenste seks eruit?

    Er is weinig onderzoek gedaan naar jongeren in Amsterdam en hun ervaringen hiermee. Terwijl dit een groeiend maar onzichtbaar probleem lijkt. De Balie Live Journalism publiceert de komende weken interviews met Amsterdammers die zich bezighouden met deze problematiek. Met deze week: Hajar Akrari en Sara Dekker, oprichters van The Phoenix Sisters.

    Sara en Hajar hebben zelf te maken gehad met seksueel geweld en willen met hun initiatief voorlichting geven en andere slachtoffers ondersteunen bij hun verwerking. Grensoverschrijdend gedrag kan verstrekkende gevolgen hebben, ook als dit online gebeurt. In dit gesprek vragen we naar hun ervaringen met het verwerken van misbruik.

    Wat doen de Phoenix Sisters?
    Wij voeren het gesprek over seks, consent en seksueel geweld. Wij vinden dit het belangrijkst in het doorbreken van het taboe op seksueel geweld. Want dit taboe bestaat. Vanuit ons bedrijf focussen we vooral op twee dingen. Ten eerste vinden we het belangrijk om dit taboe te doorbreken, vooral ook binnen bi-culturele gemeenschappen. Daarnaast geven we individuele en groepsbegeleidingen voor meiden die te maken hebben gehad met seksueel geweld. Als je net uit een situatie komt van misbruik, zit er vaak een soort overbruggingsperiode tussen het moment dat je besluit dat je therapie wil en het moment dat je het echt gaat doen. Wij ondersteunen die meiden, zodat ze sterker in hun schoenen staan voordat ze in professionele therapie gaan. Dit is namelijk vaak een lange en zware periode, gemiddeld duurt het tussen de 6 en 9 maanden. We loodsen ze al die maanden erdoorheen. Verder verwijzen we slachtoffers ook door naar hulpinstanties.

    Waar liepen jullie tegenaan tijdens jullie eigen verwerkingsproces?
    Hajar: Ik liep tegen de beschikbaarheid aan. Nadat ik seksueel was misbruikt, ben ik vrijwel direct naar mijn huisarts gegaan. Toch duurde het bijna tien maanden voordat ik enige hulp ontving. Het contact met twee instanties verliep zacht uitgedrukt stroef. Zij waren slecht bereikbaar. Pas bij de derde organisatie lukte het psychologische hulp te krijgen. Ik werd dus tien maanden aan mijn lot overgelaten. Zelfs na een zelfmoordpoging kwam er geen hulp. Ik voelde me niet serieus genomen en was sceptisch over de hulp die ik uiteindelijk wel kreeg. Nu weet ik dat er ook allerlei supportgroepen zijn, maar toen vertelde niemand mij dit.
    Sara: Therapie bood mij niet alles wat ik nodig had. Met traumatherapie pak je het trauma zelf aan, dat lukte goed via gesprekken met mijn psychologe. Wat ik heb gemist is een holistische aanpak. Ja, mijn trauma was weg en ik sliep weer goed. Maar mijn lage zelfbeeld, schuldgevoelens en schaamte waren nog niet weg. Juist dat zijn de dingen die je vanbinnen opvreten. Therapie wordt nu gezien als de enige verwerkingstool. Terwijl ik het zie als onderdeel van het verwerkingsproces. Wat wij bieden is een aanvulling op de huidige zorg, zodat je volledig in lichaam en hoofd je trauma kunt verwerken.

    Hoe bereiken jullie slachtoffers?
    Veel via sociale media, we zijn erg actief op Instagram. We delen zes dagen in de week tips, tricks en achtergrondverhalen. En jongeren weten ons te vinden. We ontvangen ongeveer 7 berichten per dag uit heel Nederland over seksueel overschrijdend gedrag. Soms ontvangen we zelfs berichten uit België. We krijgen echt allerlei berichten. Soms wordt bijvoorbeeld een angst uitgesproken over verspreiding van een naaktfoto of dansvideo, of vertelt iemand dat ze jaren later pas bewust is geworden dat ze in haar relatie werd misbruikt door haar partner.

    Daarnaast zijn we erg laagdrempelig. We hebben geen ingewikkelde formulieren, gewoon een appje of DM op Instagram is genoeg om contact te maken! We zijn erg open over ons eigen verhaal. Dat spreekt meiden aan, ze voelen zich begrepen.

    Wat valt jullie op in jullie gesprekken met slachtoffers?
    De gemene deler is dat ze gehoord en gezien willen worden. Deze meiden, en ook jongens, hebben zoveel last van selfblame en schaamte. Die twijfel is verschrikkelijk: “Is het echt zo erg? En kom ik hier ooit uit?”

    Er is absoluut een bepaalde schaamte rondom seksualiteit. Dingen worden ook geseksualiseerd terwijl ze dit niet zijn, dansfilmpjes op TikTok bijvoorbeeld. Zo’n dansfilmpje wordt soms doorgestuurd, op forums geplaatst en helemaal uit de context gehaald. Het krijgt het label van promiscuous gedrag. Het meisje krijgt het stempel van losbandig. Dit kan enorme gevolgen hebben voor haar familiesituatie. Ze kan geïsoleerd raken of een laag zelfbeeld ontwikkelen. En daardoor ook nog eens de perfectie prooi zijn voor mannen die haar willen uitbuiten. Het gebeurt vaker dan we denken. Mensen moeten inzien dat exposing leidt tot dit soort problemen.

    Hoe kunnen we slachtoffers nog beter helpen, waar is verbetering mogelijk?
    De sfeer bij hulporganisaties is vaak heel zakelijk en professioneel. Je krijgt meteen allerlei vragenlijsten voor je neus. Dat hebben we zelf meegemaakt en horen we van andere meisjes. Wij zijn zelf geen behandelaars, maar ervaringsdeskundigen, een soort vriendin. We dwingen meisjes niet meteen aangifte te doen of in therapie te gaan. We zijn er gewoon voor ze. Geen lange wachtlijsten bij ons.

    De gemeente Amsterdam heeft seksuele uitbuiting prioriteit gemaakt, dat is heel goed. Ze hebben ook goede ideeën, maar je moet wel de doelgroep kunnen bereiken, de juiste meiden erbij betrekken en in hun behoefte voorzien. Daar hebben ze nog moeite mee, zien we. Sinds kort werken we samen met de gemeente om hen hierbij te helpen, daar zijn we blij om.

    Ook aangifte doen bij de politie blijft een lastig punt, daar berichten veel meiden ons over. Gesprekken die agenten op vreemde manier voeren, zo cringe. Het slachtoffer wordt vaak meteen gewezen op de gevolgen van aangifte doen: “Weet je dit zeker? Snap je de gevolgen wel? Je kan zijn gezin een trauma geven!”. Heb je eindelijk de moed verzameld om aangifte te doen, krijg je zulke vragen. Tegelijkertijd spraken we laatst zelf met een agent die bezig is op dit dossier. We zagen zijn passie en hoe goed hij het wil doen. Dus de juiste intentie is er. En natuurlijk wil een agent nou eenmaal de feiten weten, alleen op die manier kan goed aangifte worden gedaan. We zien het ook als onze taak dit over te brengen aan slachtoffers die aangifte willen doen. Zodat ze niet schrikken tijdens zo’n gesprek met de politie.

    Bron: de Balie >>

    #258681
    Luka
    Moderator

    Op seksuele afpersing van jongens rust een taboe. Dat maakt hulpverlening moeilijk.


    Beeld Ilse van Kraaij

    Hoe reageren jongens op afpersing met naaktbeelden, hoeveel betaalden zij en krijgen zij voldoende hulp? De antwoorden staan in een onderzoek dat het Expertisebureau Online Kindermisbruik zaterdag publiceert.

    ‘Ik heb iets heel erg doms gedaan.’ Met die zin beginnen jongens vaak tegen Simone Belt van Helpwanted.nl, dat onderdeel is van het Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM) waar jongeren terecht kunnen als zij slachtoffer zijn van online afpersing. Daarna vertellen zij over de naaktfoto’s of -filmpjes die een onbekende afperser van hen heeft gemaakt, over diens dreiging deze beelden naar alle vrienden en familie te sturen, tenzij er wordt betaald. “Met ‘ik heb iets doms gedaan’ leggen jongens de schuld bij zichzelf”, zegt Belt. Zij schamen zich, ook al omdat er voor jongens een taboe rust op slachtofferschap van seksueel gerelateerde afpersing. Dat staat goede hulpverlening in de weg en bovendien blijft daardoor onduidelijk hoe omvangrijk het probleem is, vult socioloog Merel van Mansom aan.

    Zij is wetenschappelijk medewerker van het EOKM, dat heeft gewerkt aan ‘Eigen schuld, dikke bult’, een onderzoek naar financiële afpersing met naaktbeelden onder jongens. Bij afpersing met naaktbeelden wordt snel gedacht aan meisjes. Dan gaat het om sextortion, waarbij afpersers meer naaktfoto’s willen, of seks. Bij jongens gaat het meestal om geld.

    Omvang van het probleem
    Voor het onderzoek analyseerde het EOKM de ervaringen van tweehonderd jongens die slachtoffer waren. Dat zegt weinig over de omvang van het probleem. “Slechts 2,5 procent van de jongens die meededen aan het onderzoek heeft zich gemeld bij Helpwanted.nl”, zegt Van Mansom. “Hoeveel jongens jaarlijks slachtoffer worden in Nederland, is niet te zeggen.”

    Uit het onderzoek van het EOKM kwam onder meer naar voren dat:

    54 procent van de jongens met een vriend praat over sextortion

    2,5 procent de ouders inlicht

    43 procent met niemand spreekt

    32 procent maximaal een halfuur contact heeft met de dader voordat zij worden afgeperst met naaktbeelden

    57 procent enkele uren contact heeft gehad met de dader voordat zij werden afgeperst

    Het gemiddelde bedrag dat van de respondenten geëist wordt 548,50 is

    31 procent het afpersbedrag voor een deel of volledig betaalt

    69 procent niet betaalt

    Meestal begint de afpersing met een bezoek aan een chatsite als Omegle, waar jongeren elkaar anoniem ontmoeten. Dan stappen zij over naar andere kanalen voor een-op-een-contact. Naar Skype bijvoorbeeld. De afperser begint met complimenten uitdelen en ziet via Skype met wie het slachtoffer bevriend is. De afperser bouwt de seksuele spanning op en vraagt het slachtoffer zich uit te kleden of te masturberen voor de camera. Deze beelden neemt de afperser op, waarna er een dreigend bericht volgt dat het slachtoffer heel snel geld moet overmaken, anders gaan de beelden naar de volledige vriendenkring. Hoe verwoestend zo’n dreigement is, blijkt uit de diverse zelfdodingen die jongens hebben gepleegd omdat hun afpersers bleven dreigen.

    Paniek
    Als Belt een jongen aan de lijn krijgt, is die vaak in paniek “We proberen dan zicht te krijgen hoe het psychisch met de jongen gaat. De jongens zelf proberen tijd te rekken door de afperser te vertellen dat het geld over een paar dagen komt”, zegt Belt. “Omdat het contact puur online is, is het belangrijk dat de afperser geen toegang meer heeft tot het slachtoffer. Dus alles blokkeren. Daar helpen we de jongeren mee. En we vragen bijvoorbeeld Instagram om de nepaccounts van afpersers te verwijderen.”

    Zodra de afperser merkt dat er niets valt te halen, zal hij de aandacht verleggen naar een ander slachtoffer dat wel betaalt. Betalen is nooit een goed idee, want de afperser zal terugkomen voor meer geld.

    Als alle mogelijke manieren om contact op te nemen zijn geblokkeerd, is het probleem nog niet voorbij. “De angst blijft dat het beeldmateriaal alsnog opduikt”, zegt Van Mansom.

    Wat niet meehelpt, is de reactie als jongens met hun verhaal naar buiten komen. Ouders reageren vaak boos, vrienden lachen erom, en zelfs de politie weet niet altijd goed wat zij met een aangifte moet doen. Dat heeft te maken met het taboe dat rust op jongens als slachtoffer van een seksueel gerelateerd misdrijf, zegt Van Mansom. “Een jongen wordt in de maatschappij minder als slachtoffer gezien dan een meisje. Door dat stigma is het voor jongens dubbel zo lastig om naar buiten te treden.”

    Bron: Trouw >>

10 berichten aan het bekijken - 71 tot 80 (van in totaal 92)
  • Je moet ingelogd zijn om een antwoord op dit onderwerp te kunnen geven.
gasten online: 11 ▪︎ leden online: 1
Dina
FORUM STATISTIEKEN
topics: 3.284, reacties: 17.824, leden: 2.125