Hoe moet je ingrijpen als je getuige bent van seksueel geweld? Gent leert omstanders correct te reageren

Forum Lotgenoten Seksueel Geweld Achtergrond & Informatie Opinie & actualiteit Hoe moet je ingrijpen als je getuige bent van seksueel geweld? Gent leert omstanders correct te reageren

  • Dit onderwerp bevat 1 reactie, 1 deelnemer, en is laatst geüpdatet op 12/11/2021 om 21:00 door Luka.
2 berichten aan het bekijken - 1 tot 2 (van in totaal 2)
  • Auteur
    Reacties
  • #266423
    Luka
    Moderator


    Katrien Staelens van Active Bystander Training Company: ‘Omstanders willen bijvoorbeeld niet de eerste of enige zijn om te reageren en wachten tot iemand anders ingrijpt.’ Beeld Tine Schoemaker

    In de Gentse Overpoort werd woensdagnacht weer een vrouw aangerand. Stadsbewoners zijn bezorgd, want de afgelopen weken deden twee vrouwen aangifte van verkrachting in de regio. De stad organiseert nu cursussen voor omstanders van seksueel geweld. ‘Ze zijn niet enkel nuttig voor assertieve mensen.’

    Tijdens een feestje in danscafé ’t Kofschip werd een jonge vrouw woensdagnacht plots aangeraakt aan haar borsten. Ze wilde de zaak meteen verlaten, maar een portier hield haar tegen en verwittigde de politie. Zij konden even later een man van 26 uit Anzegem oppakken voor verhoor. Het parket verbood hem zich in de uitgaansbuurt te begeven. Ook kreeg hij een verbod op alcoholmisbruik opgelegd en moet hij daar gepaste begeleiding voor volgen. Vervolgens werd hij vrijgelaten, al zal justitie over drie maanden nagaan of hij zijn traject volledig volgde.

    Met de aanranding van de eerbaarheid in ’t Kofschip krijgt het imago van het Gentse nachtleven opnieuw een deuk. Sinds eind oktober deden twee vrouwen aangifte van verkrachting in de uitgaansscene van de stad. 600 manifestanten trokken zondag de straat op om de problematiek aan te kaarten.

    Burgemeester Mathias De Clercq (Open Vld) beloofde toen de waakzaamheid bij de politie te verhogen en meer trainingen voor omstanders van seksueel geweld of haatspraak op poten te zetten. De cursussen worden op vraag van de stad sinds januari georganiseerd door de Active Bystander Training Company en zijn volgens Katrien Staelens, regisseur antidiscriminatie en -racisme in de Arteveldestad, een groot succes. “Inmiddels zijn er al verschillende vormingen geweest. Vanaf volgende week komen jeugdclubs, sportorganisaties, vrijwilligersverenigingen en middelbare scholieren aan de beurt. En vanaf volgend jaar kunnen ook individuele Gentenaren zich aanmelden voor de workshops. Daar krijgen we nu al aanvragen voor.”

    Het omstandereffect lijkt bij seksuele intimidatie bijzonder groot. In een studie van Plan International gaven minstens zeven op de tien jongeren aan dat omstanders hen onvoldoende hadden geholpen. Wat houdt mensen tegen?
    “Er lijkt inderdaad soms sprake van publieke remming. Omstanders willen bijvoorbeeld niet de eerste of enige zijn om te reageren en wachten tot iemand anders ingrijpt. Ook geven mensen soms aan dat ze niet ingrijpen als ze bang zijn voor vergelding, bijvoorbeeld als hun carrière erdoor geschaad zou worden.

    “Soms komt ook voor dat ze intimiderend gedrag tolereren omdat ze de dader kennen, een vorm van genormaliseerd ongewenst gedrag. Maar veruit in de meeste gevallen hebben omstanders wel het gevoel dat ze moeten ingrijpen, ze weten alleen niet hoe.”

    Heeft zo’n vorming niet vooral effect bij mensen die van nature al behoorlijk assertief zijn? Het is niet makkelijk iemand publiekelijk aan te spreken op diens gedrag.
    “Het is een misvatting dat alleen assertieve mensen met zo’n cursus gebaat zijn. Akkoord, om iemand direct aan te spreken moet je heel sterk in je schoenen staan. Maar in deze training benadrukken we dat je ook op andere manieren kunt reageren.”

    Wat kan je dan concreet als omstander doen?
    “Je kunt als omstander voor afleiding zorgen, bijvoorbeeld door de dader of het slachtoffer aan te spreken en te vragen: ‘Ken ik jou ergens van?’ Als je je niet zeker voelt, kun je overleggen met een andere klant of barpersoneel. Ten slotte kan je afwachten wat er gebeurt en daarna checken bij het slachtoffer of alles oké is.

    “We benadrukken dus dat er niet één juiste strategie is, alles hangt af van de situatie. Maar met deze tips kunnen mensen zich wel zelfzekerder voelen om iets te doen.”

    Weten we of de vormingen daadwerkelijk iets veranderen bij de cursisten?
    “We zijn nu in overleg met drie studenten sociologie die een impactstudie van de training willen doen. Binnenkort moeten mensen die zich ingeschreven hebben voor de cursus vooraf een vragenlijst invullen, met onder meer vragen over hoe ze zouden optreden in bepaalde situaties. Meteen na de workshop moeten ze dezelfde vragenlijst invullen, en acht weken later weer. Zo kunnen we zien of deelnemers anders denken over hun rol als omstander, en welke tips of strategie hen het meest heeft bijgebracht.”

    De recente verhalen over seksueel geweld in Brussel en Gent die op sociale media gedeeld worden, spelen zich vaak af op café. Zou zo’n cursus geen verplichte kost moeten worden voor iedereen die in een bar werkt?
    “Dat lijkt zeker een goed idee. Ik merk alvast dat veel horecawerknemers zich inschrijven voor de cursus. Ook zit de Gentse horecasector op dit moment samen om te kijken hoe seksueel geweld teruggedrongen kan worden. In het Verenigd Koninkrijk of Frankrijk weten barmannen bijvoorbeeld dat als iemand aan de toog komt vragen of Angela er is, dat betekent dat er mogelijk iets aan de hand is. We bekijken of het mogelijk is een gelijkaardig systeem in Gent in te voeren.”

    Heeft de cursus voor uzelf iets veranderd?
    “Ik ben er zeker assertiever door geworden. Als ik vroeger ouders bij de voetbalmatch van mijn zoon dingen hoorde roepen die niet door de beugel konden, hield ik dat voor mezelf. Nu durf ik wel te reageren en ik heb van die persoon geen zulke uitlatingen meer gehoord. Ik besef zeker dat het niet altijd zo zal lopen. Maar alles is beter dan naar huis gaan en denken: had ik maar gereageerd.”

    Bron: de Morgen.be >>

    #266433
    Luka
    Moderator
    Topic starter

    Seksueel misbruik in het nachtleven: ‘Alcohol kan nooit de reden zijn voor een verkrachting. Alcohol is een wapen’


    15 procent van de Belgen vindt verkrachting normaal, als het slachtoffer provocerende kledij droeg – het percentage vrouwen dat zich daarmee akkoord verklaart, ligt hoger dan het percentage mannen. Beeld Saskia Vanderstichele

    Meerdere incidenten van seksueel geweld in het Gentse uitgaansleven, roepen massale verontwaardiging op. Net als de verkrachtingsgolf in het Brusselse nachtleven. Danièle Zucker, psychologe gespecialiseerd in seksueel geweld: ‘Het overgrote deel van de verkrachters vertoont altijd trekken van narcistische perversie, psychopathie en zeer intense angsten.’

    Danièle Zucker: “De stroom aan getuigenissen verbaast me niet. Wat er is gebeurd in die cafés, toont aan wat ik al jaren zeg: een verkrachting komt zelden alleen. In meer dan 70 procent van de gevallen gaat het om recidivisme en maakt een dader meerdere slachtoffers. Maar dat feit negeren we nog altijd.”

    Danièle Zucker heeft net een nieuw boek uit, Le viol au-delà des idées reçues. Daarin legt ze omstandig uit wie de daders van verkrachtingen zijn. Maar ze begint haar boek met opmerkelijke resultaten uit een grootschalige enquête uit 2016: 27 procent van de Europeanen vindt verkrachting aanvaardbaar onder bepaalde omstandigheden. Een vijfde van de Belgen die werden ondervraagd, vindt dat een seksuele daad zonder toestemming aanvaard moet worden, als de persoon in kwestie onder invloed is van drank of drugs. En 15 procent van de Belgen vindt verkrachting normaal, als het slachtoffer provocerende kledij droeg – het percentage vrouwen dat zich daarmee akkoord verklaart, ligt hoger dan het percentage mannen. Volgens 14 procent van de Belgen is er geen sprake van verkrachting, als het slachtoffer zich niet duidelijk heeft verzet of nee heeft gezegd.

    Zucker: “Ontstellende resultaten zijn dat.”

    Hoe verklaart u die cijfers?
    Zucker: “Mensen begrijpen nog steeds niet wat het is, verkracht worden. Sinds #MeToo zijn we ons wel bewust van de omvang van het probleem, maar we zijn blijven steken in onze vastgeroeste ideeën: een verkrachting is een eenmalig accident, het is een seksueel spel dat verkeerd is uitgedraaid, de dader heeft signalen fout begrepen, en meer van die onzin.”

    We moeten onze focus verleggen, zegt u: we moeten het minder over de slachtoffers hebben, en meer over de daders.
    Zucker: “Om verkrachtingen te bestrijden moeten we het gedrag van de daders kennen. Zolang we ons blijven concentreren op de slachtoffers – had ze gedronken? Wat voor kleren had ze aan? – zullen we niet begrijpen wat een verkrachter drijft. Let wel, het is goed dat slachtoffers nu massaal hun getuigenissen delen op sociale media.”

    Is dat zo? Advocate Caroline Poiré noemt dat een catastrofe: ze bezoedelen het onderzoek, omdat het niet langer geheim is.
    Zucker: “Het klopt dat het daders de kans geeft bewijsmateriaal te laten verdwijnen, als ze op het internet lezen waarvan ze worden beschuldigd. Naar wat ik verneem uit de kranten, is de barman met wie het allemaal begon, nog altijd niet opgepakt voor verhoor, ook al wijzen verschillende vrouwen in zijn richting en werd hij al op non-actief gezet door de eigenaar van de bar. Het is onbegrijpelijk dat die man gewoon thuiszit. Als ik hem was, dan zat ik nu een vuurtje te stoken met het bewijsmateriaal.

    “Anonieme getuigenissen zijn nooit ideaal, maar het is nu eenmaal de enige tool die slachtoffers hebben, omdat justitie en de maatschappij tekortschieten en het probleem blijven banaliseren.”

    Om te begrijpen waarom een dader verkracht, bent u in de leer gegaan bij FBI-profiler Roy Hazelwood. Hij was dé pionier in de analyse van daders van zedenfeiten.
    Zucker: “Hij heeft mijn visie op verkrachtingen helemaal veranderd. Een verkrachting is een welbewuste keuze, géén accident. Het gaat ook niet over seks, wel over macht. Daarmee vertel ik niks nieuws: al in 1979 zei de Amerikaanse psychiater Nicholas Groth dat verkrachting in essentie niet-seksuele noden dient. En toch legt iedereen nog de link met seks, zelfs de vrouwen die nu op de barricades staan. Hoe verklaar je dan dat baby’s of hoogbejaarde, bedlegerige vrouwen worden verkracht? Of een vrouw die gedrogeerd en buiten bewustzijn is? Dat heeft niks te maken met seksuele driften die overkoken. Zolang we denken dat het over seks gaat, blijven we verklaringen zoeken bij het slachtoffer: ze gedroeg zich flirterig, ze droeg een te korte rok…”

    Als een barman verkracht, gaat het dan ook over macht?
    Zucker: “Het lijkt me duidelijk dat de beschuldigde niet uit was op een seksuele relatie met die vrouwen, maar dat hij aasde op een prooi met wie hij kon doen wat hij wilde. Mij zou het niks verbazen als hij precies daarom voor de job van barman koos: in zo’n positie heb je makkelijk toegang tot slachtoffers. Het onderzoek moet zich concentreren op die intentie: was er sprake van voorbedachtheid? Dat wordt vaak over het hoofd gezien. Je wilt niet weten hoe vaak ik in de rechtbank, waar ik advocaten en families bijsta, heb moeten horen: hij zal het niet meer doen, hij is kalmer geworden sinds hij is getrouwd… Die logica kun je niet toepassen op een verkrachter: zo werkt zijn hoofd niet.”

    In uw boek somt u een aantal karaktertrekken van daders op.
    Zucker: “Altijd gaat het over een mix van narcistische perversie, psychopathie en zeer intense angsten. Die drie trekken vindt men, in verschillende proporties, terug bij het overgrote deel van de daders.”

    Ook als de dader een student is die te veel heeft gedronken?
    Zucker: “De gemiddelde leeftijd waarop een dader een eerste keer verkracht, ligt rond 14 jaar. Dat is zeer jong. Tegen dat zo’n dader op de universiteit zit, heeft hij wellicht al een aantal verkrachtingen gepleegd. Dan kun je niet denken: ach, het was op een studentenfeestje en hij was dronken. Nee, alcohol kan nooit de reden zijn voor een verkrachting. Alcohol is een wapen: het wordt gebruikt om de drempel naar de daad te verlagen. Vaak kiest de dader ook voor iemand die hij een beetje kent – geen echte vriendin, maar een kennis. Heeft zij gedronken, dan vormt ze het ideale slachtoffer: ze zal zich achteraf schuldig voelen en schamen, wat de kans verkleint dat ze naar de politie stapt.”

    Op Balance Ton Bar gaat het over feiten die zich drie, vier, zelfs vijf jaar geleden hebben voorgedaan, in telkens dezelfde cafés. Hoe konden ze zo lang onder de radar blijven?
    Zucker: “Omdat we blijven excuses zoeken: ‘Is het wel waar wat ze zegt? We gaan toch geen onschuldige in de gevangenis stoppen?’ Dat laatste heb ik zo vaak gehoord. Terwijl onderzoek uitwijst: in slechts 4 procent gaat het om een valse getuigenis. Met een degelijk verhoor haal je ze er zo uit, dus mag het geen reden zijn om niks te doen.”

    Veel getuigen klagen over black-outs: ze vermoeden dat er iets in hun drankje werd gedaan.
    Zucker: “Het fenomeen is niet nieuw. Toen ik jaren geleden op de spoeddienst psychiatrie in het Brusselse Sint-Pietersziekenhuis werkte, waren er geregeld mannen die me vroegen hen rohypnol voor te schrijven. Als ik weigerde, wat ik altijd deed, werden ze gewelddadig.”

    Sommige cafés willen nu maatregelen nemen.
    Zucker: “Mij lijkt het een goed idee alleen nog cafés te bezoeken die expliciet veiligheidsmaatregelen nemen, bijvoorbeeld door iemand in dienst te nemen die een oogje in het zeil houdt.”

    Zelfs dan blijft het risico bestaan. Op Balance Ton Bar vertelt een meisje hoe ze door de buitenwipper, de man die voor de veiligheid zou moeten instaan, achter een gordijn werd getrokken, waar hij haar probeerde te kussen en op haar jurk ejaculeerde.
    Zucker: “Het is triest om te zeggen, maar eigenlijk mag je nooit alleen zijn als je uitgaat. Je moet altijd omringd zijn door vrienden.”

    De cafés geven vrouwen nu ook de boodschap: wees voorzichtig en drink niet te veel.
    Zucker: “Het is nooit een goed idee je lazarus te drinken, of je nu een vrouw of een man bent. Maar door zoiets te zeggen, doen die cafés aan victim blaming. Het zijn niet de vrouwen die moeten instaan voor hun eigen veiligheid. Hen met de vinger wijzen zal het probleem niet oplossen.”

    Wat dan wel?
    Zucker: “Het heeft geen zin verkrachters te proberen overtuigen niet meer te verkrachten. Wat wel helpt, is niet-verkrachters te leren hoe ze verkrachters moeten herkennen. Mijn zoon vertelde me hoe hij in het park vier mannen een paar meisjes zag lastigvallen. Hij is op de meisjes afgestapt en deed alsof hij hen kende: ‘Lang geleden! Hoe gaat het?’ Daarop zijn die mannen afgedropen. Het ergste wat je kunt doen, is denken: niet mijn probleem.”

    Zal de hervorming van het seksueel strafrecht helpen? Minister Vincent Van Quickenborne wil de straffen voor verkrachting optrekken: nu gaan die van één maand tot vijf jaar, dat moet naar zes maanden tot tien jaar.
    Zucker: “Voor mijn part mogen we meer in de richting van de VS opschuiven: daar riskeert een verkrachter twintig jaar tot levenslang. Dat is pas een duidelijke boodschap.”

    Bron: de Morgen.be >>

2 berichten aan het bekijken - 1 tot 2 (van in totaal 2)
  • Je moet ingelogd zijn om een antwoord op dit onderwerp te kunnen geven.
gasten online: 22 ▪︎ leden online: 5
Lyn, Zonnetje, Gloria, ilene, Dina
FORUM STATISTIEKEN
topics: 3.309, reacties: 17.990, leden: 2.172