Argos, VPRO: ‘Buitengesloten’

  • Dit onderwerp bevat 3 reacties, 1 deelnemer, en is laatst bijgewerkt op 23/08/2020 om 21:18 door Luka.
4 berichten aan het bekijken - 1 tot 4 (van in totaal 4)
  • Auteur
    Berichten
  • #252685
    Luka
    Moderator

    ‘Buitengesloten’, aflevering 1: De weg naar volwassenheid

    Meer dan twaalfduizend jongeren in Nederland zijn dakloos.

    Het is niet altijd even zichtbaar, maar ook in een welvarend land als Nederland slapen duizenden jonge mensen op straat. Sterker nog, het zijn er sinds 2009 drie keer zoveel geworden, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek vorig jaar. Ze slapen buiten, ‘bankhoppen’ bij familie en vrienden of verblijven langdurig in de crisisopvang. Naar schatting hadden ruim 12 duizend jongvolwassenen in 2018 geen eigen woning. Cijfers die een schokgolf van verontwaardiging veroorzaken, maar ook veel vragen oproepen. Hoe raken die jongeren dakloos? Hoe is deze groep precies over het land verdeeld?

    Dat was voor Argos-redacteuren Joline Cramer en Remy van den Brand reden genoeg om op onderzoek uit te gaan. In maart begonnen zij hun project ‘Buitengesloten’. Met hulp van het publiek en in samenwerking met de journalisten van Vers Beton en OPEN Rotterdam brachten ze in kaart waar de schoen precies wringt. In de voorbije maanden ontvingen ze talloze tips, verhalen en ervaringen; van hulpverleners, beleidsmakers en natuurlijk jongeren zelf.

    En nu is er een radio-drieluik, over hoe jonge mensen op straat belanden – en via welke hobbelige wegen ze uiteindelijk weer een thuis weten te bemachtigen.

    Bron: Argos / VPRO >>

    #252686
    Luka
    Moderator
    Topic starter

    ‘Buitengesloten’, aflevering 2: Op straat

    Wat gaat er mis in de hulp aan dakloze jongeren?
    Het is niet altijd even zichtbaar, maar ook in een welvarend land als Nederland slapen duizenden jonge mensen op straat. Sterker nog, volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek zijn het er sinds 2009 drie keer zoveel geworden. Naar schatting hadden ruim 12 duizend jongvolwassenen in 2018 geen eigen woning. Ze slapen buiten, ‘bankhoppen’ bij familie en vrienden of verblijven langdurig in de crisisopvang. De cijfers veroorzaken een schokgolf van verontwaardiging, maar roepen ook veel vragen op. Hoe raken die jongeren dakloos? Hoe is deze groep precies over het land verdeeld?

    Dat was voor Argos-redacteuren Joline Cramer en Remy van den Brand reden genoeg om op onderzoek uit te gaan. In maart begonnen zij hun project ‘Buitengesloten’. Met hulp van het publiek en in samenwerking met de journalisten van Vers Beton en OPEN Rotterdam brachten ze in kaart waar de schoen precies wringt.

    En nu is er een radio-drieluik. In deel 1 maakten we kennis met Damian en ‘Amber’, twee jongeren die – zoals veel dakloze leeftijdsgenoten – een verleden hebben in jeugdzorg. In deel 2 volgen we de tocht van Damian en Amber nadat ze op straat belanden, door een jungle van regels, loketten, ambtenaren en hulpverleners. Het is de ‘systeemwereld’ waar veel zwerfjongeren langdurig in verkeren, alle actieplannen van voorgaande kabinetten ten spijt.

    Bron: Argos / VPRO >>

    #252687
    Luka
    Moderator
    Topic starter

    ‘Buitengesloten’, aflevering 3: Thuis

    In het laatste deel van ons drieluik over dakloze jongeren volgen we opnieuw Damian en ‘Amber’.

    Zoals veel lotgenoten hebben ze beiden een verleden in jeugdzorg. In deel 2 hoorden we hoe Damian en Amber zich een weg proberen te banen door een jungle van regels, loketten, ambtenaren en hulpverleners. Het is de ‘systeemwereld’ waar duizenden zwerfjongeren langdurig in verkeren, alle actieplannen van voorgaande kabinetten om de hulpverlening te stroomlijnen ten spijt. Zal staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid Welzijn, Sport) er wél in slagen zijn ambitie waar te maken? Hij wil binnen een paar jaar circa 12.000 zwerfjongeren zoals Damian en ‘Amber’ van straat krijgen, of tenminste niet langer dan drie maanden in de opvang. In het sluitstuk van deze serie spreken Argos-journalisten Joline Cramer en Remy van de Brand met de staatssecretaris over zijn actieplan en volgen we de ontknoping. Vinden Damian en Amber een thuis?

    Wil je meer weten over dit onderzoek? Op vpro.nl/buitengesloten vind je het volledige dossier.

    Bron: Argos / VPRO >>

    #252688
    Luka
    Moderator
    Topic starter

    ‘Zij vond het heel normaal om een groepsverkrachting mee te maken’

    Als jeugdzorgjongeren achttien worden, verlaten ze de instelling en staan ze op eigen benen. Twee deskundigen vertellen hoe ze met de handen in het haar toezien hoe de kwetsbaarste jongeren afglijden. ‘Mijn angst is dat hij straks geen andere mogelijkheden meer ziet en hierdoor een strafbaar feit gaat plegen.’

    ‘Zij – we noemen haar meisje A – zat in een netwerk van loverboys’, vertelt Cleo Westermann. Ze is Aandachtsfunctionaris Mensenhandel bij Veilig Thuis Flevoland en neemt na ons laatste artikel contact met ons op. Westermann heeft veel ervaring met kwetsbare jongeren. Tot zo’n anderhalf jaar geleden runde ze een gezinshuis voor meiden tussen de 12 en 18 jaar oud. Het tragische verhaal van ‘meisje A.’ is volgens haar illustratief voor de situatie van veel dak- en thuisloze jongeren met een jeugdzorgverleden. Het zijn jongeren die te vroeg op eigen benen moeten staan en speciale hulp nodig hebben.

    Deze jongeren vallen op hun achttiende onder de volwassenzorg en andere wetten, zoals de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) of de Participatiewet. De overgang tussen die verschillende systemen is problematisch, vertelde Marleen van der Kolk van Stichting Zwerfjongeren Nederland al eerder. Jeugdzorginstellingen laten kwetsbare jongeren op hun achttiende ‘letterlijk los’. Deze jongeren – die trauma’s hebben en waarvan de ouders vaak ‘buiten beeld’ zijn – moeten vervolgens aankloppen bij de gemeente voor hulp. Dat gaat niet altijd goed, concludeert Van der Kolk. Jongeren raken meer dan eens uit beeld. Zo’n 60 procent van de dak- en thuisloze jongeren heeft een verleden in jeugdzorg, blijkt uit eerder onderzoek.

    Specialistische hulp
    Het begint op oudejaarsdag 2017. Westermann krijgt een telefoontje van een gesloten instelling voor jongeren met ernstige gedragsproblemen. Het meisje wordt achttien en moet daarom binnenkort de instelling verlaten. Aan Westermann de vraag of ze haar kan opvangen. Naar haar moeder kan ‘A’ niet, want de relatie tussen de twee is allesbehalve goed. Eerder heeft de moeder gedreigd haar dochter neer te steken, beschrijft Westermann.

    De moeder van A is licht verstandelijk beperkt – ze heeft een laag IQ. Het meisje zelf ook. Dat maakt haar kwetsbaar voor beïnvloeding. ‘En de mannen die haar misbruiken weten dat.’ A was dertien toen ze werd gedwongen een jongen te pijpen op straat. Een speciale behandeling voor het trauma dat ze daardoor opliep, kreeg het meisje toen niet, zegt Westermann. En daar ging het mis. ‘Had toen ingegrepen en meteen intensieve hulp ingezet, want dit is een hele traumatische ervaring voor een meisje van dertien.’

    De toename van het aantal zwervende jongeren zegt volgens Westermann iets over de hulp die jongeren krijgen vóór en na hun achttiende verjaardag. Die specialistische hulp – in het geval van het meisje: hulp voor het seksueel trauma dat zij heeft – ontbreekt volgens haar vaak, waardoor problemen verergeren. ‘Dit meisje vond het heel normaal om uitgebuit te worden en een groepsverkrachting mee te maken.’

    Schimmige man
    Het gaat over jongeren die al ’10-0 achterstaan’ als ze de jeugdzorg verlaten, legt jeugdwerker Senel Beyaz uit. Beyaz werkt als reclasseerder bij de Jeugdbescherming Gelderland en begeleidt jongvolwassenen die iets strafbaars hebben gedaan. Ook Beyaz krijgt lucht van ons onderzoek naar dak- en thuisloze jongeren en neemt contact met ons op. In de uitvoering van haar dagelijks werk ziet ze hoe veel kwetsbare jongeren niet de hulp krijgen die ze nodig hebben.

    Beyaz beschrijft de casus van een negentienjarige jongen die ze op dit moment helpt en om wie ze zich ‘grote zorgen’ maakt. ‘Ik heb zelfs de minister aangeschreven.’ De jongen – om privacyredenen wil ze zijn naam en woonplaats niet noemen – is als kind uit huis geplaatst en heeft tot zijn achttiende verjaardag in zorginstellingen gewoond. ‘Hij krijgt te veel prikkels wat soms maakt dat hij impulsief kan zijn’, vertelt Beyaz. ‘De jongen was samen met een groepje ‘vrienden’ aanwezig terwijl er brand werd gesticht.’ Daarom kreeg hij een taakstraf en staat hij onder toezicht van de jeugdreclassering. Het ging goed, totdat de jongen vier weken geleden uit de woonvoorziening werd gezet waar hij ook werkt. Beyaz: ‘Zonder daar in detail op in te gaan, heb ik erg moeite met deze beslissing.’

    De jongen zwerft sindsdien van plek naar plek. Terug naar zijn moeder kan hij niet. ‘Hij heeft een paar avonden in een tent geslapen en een keer bij zijn opa’, verzucht Beyaz: ‘Maar zijn opa kan het eigenlijk niet aan, want die is terminaal ziek.’ Ze is bang dat de jongen zonder dak boven zijn hoofd en de juiste begeleiding de fout in gaat, ‘omdat hij geen andere mogelijkheden meer ziet (…) Op dit moment is hij veel bij een schimmige man die hij zijn “oom” noemt en die hem bier aanbiedt. Hij is ook meer gaan blowen, zodat hij de situatie kan ontvluchten en even niks meer hoeft te voelen.’

    Instantie-moe
    Wat het extra lastig maakt is dat de jongen ‘instantie-moe’ is, vertelt Beyaz. ‘Hij slaapt nog liever in een tent dan dat hij naar een instelling gaat.’ Die keuze heeft de jongen nu hij achttien jaar is. Veel jeugdzorgjongeren hebben rond hun achttiende verjaardag al een leger aan hulpverleners gezien. Zodra ze de keuze hebben onttrekken ze zich aan het zicht van de instanties, zien Beyaz en Westermann.

    Zo ook meisje A. Naar het gezinshuis van Westermann wil ze in eerste instantie niet: ‘Zij zegt: dat ga ik niet doen want morgen ben ik achttien.’ Het meisje ‘zwerft’ twee weken, voordat ze toch in het gezinshuis belandt.

    A. verblijft daar maar kort. ‘In die tijd had ze 913 mannelijke contacten op haar Instagram. Sommige vroegen continu wanneer zij seks met haar konden hebben. Een man bracht haar naar hotels toe.’ Volgens Westermann werd het meisje ‘belaagd’ terwijl ze bij haar in het gezinshuis zat. De locatie van het gezinshuis mocht ze niet doorgeven, maar ze deed dat toch, verzucht Westermann: ‘Ik moest natuurlijk ook de veiligheid van die andere meiden waarborgen.’

    Op een dag verdwijnt het meisje om na twee nachten weer terug te keren, vertelt Westermann. ‘Zij was, naar eigen zeggen, verkracht door vijf mannen in een woning en gefilmd.’ Westermann kaart de kwestie aan bij verschillende instanties en de gemeente. ‘We zaten met zeventien organisaties aan tafel die daarmee bezig zijn geweest. En er is niemand die zegt: dit kan gewoon echt niet. We moeten wat doen. Maar er is ook niemand meer die een mandaat heeft om dat meisje te beschermen, want ze is achttien.’ Inmiddels heeft Westermann geen contact meer met het meisje, A verliet het gezinshuis.

    Van 18 naar 21
    Dat die leeftijdsgrens van achttien jaar sommige jongeren zwaar valt, is bekend. Er zijn tal van rapporten over verschenen. Kinderombudsman Marc Dullaert deed in 2015 onderzoek, na signalen over jongvolwassenen die niet de hulp krijgen die ze nodig hebben: ‘Bijvoorbeeld omdat ze er niet voor openstaan en daar niet toe gedwongen kunnen worden. In andere gevallen ontbreekt een goede overdracht van de jeugdhulp naar de volwassenhulp, wat er toe leidt dat er geen hulp van de grond komt’, schrijft de Kinderombudsman in een rapport.

    Ook de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) signaleerde al eerder dat jongeren in lastige situaties belanden door die leeftijdsgrens. ‘Ze ontvangen vaak weinig ondersteuning vanuit het gezin en moeten op hun 18de ook ineens allemaal andere zaken regelen’, schrijft de RVS. Daarbij lopen ze relatief vaak achter in hun ontwikkeling, ‘waardoor de grens van achttien jaar voor hen wel erg vroeg komt’. De adviesraad ziet ook dat de overgang van het ene naar het andere zorgsysteem stroef kan verlopen omdat jongeren ‘slecht voorbereid zijn’ of doordat het proces ‘bureaucratisch en tijdrovend is.’

    De RVS adviseert meer maatwerk en het verhogen van de leeftijdsgrens in de jeugdhulp van 18 naar 21- en soms zelfs naar 23 jaar. Ook Jeugdzorg Nederland pleit al langer voor het oprekken van de leeftijdsgrens voor de groep jongeren in jeugdzorginstellingen. Bij pleegzorg gebeurde dit al eerder en begin dit jaar werd de leeftijdsgrens voor jongeren in gezinshuizen verlengd tot 21 jaar.

    Niet genoeg woningen
    Senel Beyaz vertelt dat ze stad en land afbelt voor een woonplek voor de jongen. Tot nu toe zonder resultaat. Complicerende factor is de hond – ‘zijn enige trouwe vriend’. ‘Hij wil geen afscheid nemen van zijn hond en daardoor is er geen instelling die hem aanneemt.’ Ook de gemeente zegt volgens Beyaz niets te kunnen doen: er zijn niet genoeg woningen. ‘Alleen bij de daklozenopvang staat de deur op een kier.’

    De antwoorden van de instanties vindt Beyaz onbevredigend: ‘Ik vind het fout dat we ermee akkoord gaan dat een jongen van negentien geen plek kan krijgen. Hoe moeilijk is het om deze jongen een kamer en een basisinkomen te geven en hem even met rust te laten?! Je kunt toch niet niets doen?’ Ze wordt er soms boos van en verdrietig. Beyaz probeert nu ‘urgentie’ – voorrang op een woning – aan te vragen voor de jongen. Of hij een kans maakt? ‘Geen idee. Wat zou er nóg meer moeten gebeuren voordat deze jongen in aanmerking komt voor een plekje waar hij mag zijn?’

    Herken je je in het voorgaande?
    Leef je zelf op straat? Ben je werkzaam in de hulpverlening, voor een gemeente of anderszins verbonden met de problematiek waarmee zwerfjongeren kampen?

    We horen graag je verhaal!

    Bron: Argos / VPRO >>

4 berichten aan het bekijken - 1 tot 4 (van in totaal 4)
  • Je moet ingelogd zijn om een reactie op dit onderwerp te kunnen geven.
gasten online: 15 ▪︎ leden online: 3
Manoe, Anoukkkkk, Liz4321
FORUM STATISTIEKEN
topics: 2.437, reacties: 13.309, leden: 1.210
Scroll Up