Meldingen zedendelicten nemen met 13 procent toe: ‘Meer situaties vallen nu onder de strafwet’

Meldingen zedendelicten nemen met 13 procent toe: ‘Meer situaties vallen nu onder de strafwet’

Het aantal meldingen van zedendelicten is in 2025 met 13 procent toegenomen. Vooral het aantal meldingen over online seksueel misbruik steeg.

Er kwamen vorig jaar 10.215 meldingen en aangiften bij de politie binnen van zedendelicten. Het aantal aangiften steeg het hardst, dat ging van 5100 naar 6200 in een jaar tijd. Onder zedendelicten vallen onder meer aanranding, verkrachting, sexting en grooming. Kinderporno valt onder een ander kopje in de politiecijfers.

Het aantal meldingen neemt bijna ieder jaar toe, in 2015 waren het er nog 6804. In Amsterdam waren het er 907, tegen 691 in heel 2024. Daarmee lag het aantal meldingen van zedenmisdrijven in Amsterdam afgelopen jaar op het hoogste niveau sinds de politie in 2012 begon met het bijhouden van deze cijfers.

De stijging is landelijk. “Deze vormen van geweld vinden in alle sociale klassen plaats, zowel in stedelijk als buitengebied,” zegt Suzanne Bouma, senior onderzoeker geweld in afhankelijkheidsrelaties binnen het Centre of Expertise Veiligheid & Veerkracht van Avans Hogeschool.

Online geweld
Een groot deel van de meldingen gaat over online seksueel geweld. Daaronder vallen meldingen over de zogeheten ‘com-groepen’: online sadistische groepen waarin extreem gewelddadige beelden worden gedeeld en waarin kinderen onder druk worden gezet om mee te doen.

Onlangs kwam nog naar buiten dat in de afgelopen twee jaar zeker vijf jonge meiden in Nederland een poging tot zelfdoding deden onder druk van sadistische chatgroepen.

Dat het aantal aangiften is gestegen, heeft mede te maken met de invoering van de nieuwe Wet seksuele misdrijven. De invoering van de wet, in juli 2024, zorgde ervoor dat de lijst met strafbare feiten langer is geworden. Zo is het om verkrachting of aanranding aan te tonen niet meer nodig om te bewijzen dat er sprake was van dwang; het ontbreken van instemming is ook strafbaar.

Ook seksuele intimidatie (in het openbaar en online) en ‘sexchatting’ (het seksueel benaderen van kinderen onder de 16 jaar) zijn onder de nieuwe wet strafbaar. “Dit betekent niet per se dat er meer incidenten plaatsvinden, maar wel dat meer situaties onder de strafwet vallen en dus ook vaker tot aangifte leiden,” zegt onderzoeker Bouma.

De politie ziet een toename in het aantal meldingen en incidenten, maar ook in de meldingsbereidheid. Dat merkt Slachtofferhulp Nederland ook; zij zagen afgelopen jaar een toename van 17 procent in het aantal hulpvragen van zedenslachtoffers.

De toename van het aantal hulpvragen kan worden toegeschreven aan de gestegen aandacht voor omgangsnormen, meer aandacht in de media en het publieke debat en campagnes als ‘Wij eisen de nacht op’ die afgelopen zomer veel aandacht kreeg na de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude, zeggen deskundigen. “Slachtoffers herkennen daardoor eerder dat wat hen is overkomen een misdrijf is,” zegt onderzoeker Bouma.

Betekenen meer meldingen een normverandering? Wel een beginnende, denkt Mariëtte Hamer, regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. “Het thema staat hoger op de agenda, is in het vizier van mensen. Ik zie met name bij de jonge generatie en dan specifieker bij meiden tussen de achttien en eind twintig een groter bewustzijn. Mannen komen erachteraan, ook daar groeit het bewustzijn. Zij kampen vaker met handelingsverlegenheid. Want hoe pas je je gedrag nou aan, of spreek je iemand aan op wangedrag?”

Onderrapportage
Toch duurt het een poos voor er een cultuurverandering plaatsvindt. “Dit is een gedragspatroon dat erin gesleten is,” zegt Hamer. “Het gaat met schokken beter, en dan doe je weer een stapje terug. Ik merk in gesprekken met jongeren dat ze zeker iets weten over de nieuwe wetgeving, dat straatintimidatie bijvoorbeeld strafbaar is. Dat komt door de aandacht die er voor is, onder andere in het onderwijs, tijdens lessen burgerschap. Maar het moet eerst zichtbaarder worden voordat het beter wordt.”

Toch zijn de cijfers altijd slechts ‘het topje van de ijsberg’, weet onderzoeker Bouma. “We weten dat er sprake is van onderrapportage. Mensen moeten vaak veel drempels over, waaronder taboe en schaamte, om melding te maken van wat hen overkomen is.”

Toch is melden altijd goed, benadrukt zij. “Dan komt het in een registratie terecht, kunnen we zien waar het stijgt en daar specifiek meer expertise in opbouwen. Zoals op het vlak van online geweld en de overlap met offline geweld.”

Bron: Het Parool >>