
Ook aardige, succesvolle mannen kunnen kinderen misbruiken. Misbruik is beangstigend, maar alledaags. Om ons veilig te voelen, verpakken we ontucht in sensatie. We vergapen ons aan de slachtoffers om onszelf er maar niet in te herkennen. Zo richten we nóg meer schade aan en krijgt het gevaar juist de ruimte.
‘Alle kleine meisjes kennen het verhaal van Assepoester, die werd opgejaagd door haar boze stiefmoeder en stiefzussen tot ze, uiteindelijk, werd gered door een prins.’ Het sprookje dat in de westerse cultuur het vaakst verteld wordt, leest als een waarschuwing voor meisjes: van vrouwen kun je niets anders verwachten dan mishandeling. Wil je gered worden? Dan moet je bij een man zijn.
Maar, vervolgt de Amerikaanse professor in de psychiatrie Judith Lewis Herman in haar boek Father-Daughter Incest uit 1981: ‘Het sprookje van Assepoester zoals we dat vandaag kennen, is maar één versie van een volksverhaal dat al eeuwenlang wordt bewaard in de folklore. De andere gaan over het verdriet van een meisje dat haar moeder verloor, en dat wordt opgejaagd door een incestueuze vader.’
Die eeuwenlang bewaarde verhalen, waarin meisjes en vrouwen hun eigen ervaringen met misbruik door vaderfiguren konden herkennen, hebben het in de loop van de geschiedenis afgelegd tegen de Disney-variant, waarin alles goed komt zodra een man het toneel betreedt.
De heisa rondom de rechtszaak tegen een bekende Nederlandse zanger liet de afgelopen weken zien hoe weinig er door de eeuwen heen is veranderd. De inhoudelijke behandeling van een zaak over vermeende ontucht door een vaderfiguur met een 15-jarig kind verwerd tot een spektakelstuk over een zedeloos meisje dat vooral te lijden had onder haar slechte, nog zedelozere moeder.
Of zo’n spektakel nu ontstaat aan talkshowtafels, tijdens live-uitzendingen, in ontplofte comment sections op de socials, in het lokale sufferdje, op het schoolplein, op familieverjaardagen of bij de koffieautomaat: omstanders vergapen zich aan de slachtoffers. Aan hun uiterlijk, hun kleding, hun ‘mores’, de manier waarop ze zich bewegen door hun eigen huis, hun eigen leven.
Ieder intiem detail wordt saillant en breed uitgemeten. Zo overschrijden omstanders zélf de lichamelijke integriteit van slachtoffers.
Lees verder op decorrespondent.nl >>