Stichting sleept de staat voor de rechter vanwege lange wachtlijsten in de psychiatrie

[LukaModerator]

Stichting Recht op GGZ, een groep ggz-medewerkers en oud-patiënten, sleept de staat voor de rechter.

Door de lange wachttijden in de psychiatrie komt de staat zijn zorgplicht niet na, stelt de stichting. Hoe kansrijk is de rechtszaak?

Waarvan beschuldigt deze groep de staat?
Recht op GGZ stelt de staat aansprakelijk voor de onaanvaardbaar lange wachttijden in de specialistische ggz. Dat is de zorg voor mensen met ernstige psychische aandoeningen als schizofrenie, persoonlijkheidsstoornissen of anorexia.

Voor die groep zijn de gemiddelde wachttijden nog veel langer dan in de ‘basis-ggz’. Op een behandeling voor een persoonlijkheidsstoornis wachten mensen bijvoorbeeld gemiddeld acht maanden – bijna vijf maanden langer dan de maximum ‘aanvaardbare’ wachttijd van veertien weken, die zorgverzekeraars en -aanbieders onderling hebben afgesproken.

Door die ellenlange wachttijd komt de staat zijn zorgplicht richting deze patiënten niet na, menen de aanklagers nu. De staat wordt immers door de grondwet en mensenrechtenverdragen verplicht om (gelijke) toegang tot zorg te bieden. De stichting schat dat ongeveer 56 duizend mensen met ernstige klachten nu langer moeten wachten dan de aanvaardbare wachttijd.

Ook zorgverzekeraars en zorgaanbieders dragen volgens de groep verantwoordelijkheid. Maar zij werken binnen het stelsel dat de staat heeft bedacht, en waarop de Nationale Zorgautoriteit (NZa) toezicht moet houden. Daardoor zijn ze volgens Recht op GGZ niet eindverantwoordelijk.

Waarom is de wachttijd voor de specialistische ggz zo lang?
Dat heeft deels te maken met hoe zorginkoop nu werkt, vertelt Bastiaan Wallage, universitair docent gezondheidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Zorgverzekeraars kopen zorg in bij zorgaanbieders. De overheid stelt daarvoor echter de financiële randvoorwaarden.

Zo zijn er limieten op hoeveel geld zorgverzekeraars mogen uitgeven aan ingekochte zorg en per verzekerde. Daardoor is het voor zorgverzekeraars lastig om veel dure plekken in te kopen in de specialistische ggz, stelt Wallage, met een gebrek aan verzekerde plekken tot gevolg.

Andersom zijn patiënten met de meest complexe problematiek volgens hem voor zorgaanbieders ‘risicovol’: wanneer de behandeling uiteindelijk meer kost dan wat de verzekeraar heeft ingekocht, is de rekening voor de aanbieder. Dus vindt deze groep patiënten vaak lastig een plek die hen kan en wil behandelen.

De overheid en zorgverzekeraars geven daarnaast vaak personeelstekorten in de specialistische ggz en de groeiende zorgvraag de schuld. Recht op GGZ noemt deze redenen in de context van de specialistische ggz echter ondergeschikt.

Wat is de kans van slagen van zo’n rechtszaak?
Dat is volgens Wallage moeilijk te zeggen. ‘Overheidsaansprakelijkheid, daar ben je niet zomaar. Dat is een heel hoge drempel om te halen. Welk onderdeel van de staat heeft onrechtmatig gehandeld, en op welke manier? Dat wordt dan onderwerp van debat.’

Andre den Exter, universitair docent gezondheidsrecht aan de Erasmus Universiteit, ziet best gebeuren dat de rechter de stichting straks gelijk geeft. ‘Juist omdat de maatregelen die worden genomen telkens onvoldoende blijken te zijn. Daar woorden telkens Kamervragen over gesteld, maar het probleem lost zich niet op. In deze situatie zou het me niets verbazen als de rechter dit toekent.’

Wat gebeurt er als de rechter Recht op GGZ gelijk geeft?
Dan moet de staat op zoek naar een oplossing. Die zal de rechter niet geven: die oordeelt in dit geval alleen over de aansprakelijkheid, en stelt geen concrete maatregelen voor.

De maatregelen die de staat dan kan invoeren zijn divers, legt Den Exter uit. ‘Iets doen aan de plafonds die de overheid oplegt aan zorgverzekeraars, bijvoorbeeld, of de NZa de bevoegdheid geven om zorgverzekeraars te verplichten contracten af te sluiten met aanbieders van specialistische ggz. Zulke extreme omstandigheden vergen extreme maatregelen.’

Bron: de Volkskrant >>

[Auteur]

Reacties